ელექტრული ველის დაძაბულობა

ელექტრული ველის დაძაბულობა — ვექტორული ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს ელექტრულ ველს. სივრცის მოცემულ წერტილში მისი მნიშვნელობა ტოლია ამ წერტილში მოთავსებულ საცდელ მუხტზე მოქმედი $\overrightarrow{F}$ ძალის ფარდობისა ამ მუხტის $q$ სიდიდეზე:

$\overrightarrow{E}=\frac{\overrightarrow{F}}{q}$.

SI სისტემაში დაძაბულობის ერთეულია 1ნ/კ. 1ნ/კ არის დახაბულობა ველის იმ წერტილში რომელშიც 1 კ მუხტზე მოქმედებს 1ნიუტონი ძალა

წერტილოვანი მუხტის ელექტრული ველის დაძაბულობა

SI სისტემისთვის

ელექტრული პოტენციალის მეშვეობით $\overrightarrow{E}$ ვექტორი შეიძლება გამოვსახოთ როგორც პოტენციალის გრადიენტი აღებული მინუს ნიშნით

$\overrightarrow{E}=-\mathrm{\nabla }\phi .$

მაგალითად, წერტილოვანი მუხტისთვის კულონის კანონიდან გამომდინარე გვაქვს

$\phi =\frac{q}{4\pi {\epsilon }_{0}r}.$

ამ შემთხვევაში სფერული სიმეტრიის გამო ეკვიპოტენციური ზედაპირები სფეროებს წარმოადგენეს. შედეგად წარმოებული ნორმალის გასწვრივ ხდება წარმოებული რადიუსით და ვიღებს ე.წ. კულონის ველს

$E_r=-\frac{\partial \phi }{\partial r}=-\frac{\partial }{\partial r}\left(\frac{q}{4\pi {\epsilon }_{0}r}\right)=\frac{q}{4\pi {\epsilon }_0{r}^2}$.

ერთეულთა გაუსის სისტემისათვის

თარგი:მთავარი ამ სისტემაში მსჯელობები ზემოთ განხილულის ანალოგიურია, განსხვავება ის არის, რომ იცვლება პოტენციალის სახე:

$\phi =\frac{q}{r}$,

ხოლო მაქსველის განტოლებისთვის გვექნება

$\mathrm{div}\overrightarrow{E}=4\pi \rho$

და

${\epsilon }_0=\frac{1}{4\pi }$.

შედეგად გაუსის ერთეულთა სისტემაში გვაქვს

$E=\frac{q}{r^2}.$

ერთეულები

ერთეულთა გაუსის სისტემაში ელექტრული ველის დაძაბულობის ერთეულია სტატვ/სმ, ხოლო SI სისტემაში ვ/მ.

იხილეთ აგრეთვე

• ელექტრული ინდუქცია
• მაქსველის განტოლებები
• კულონის კანონი