მალტის პარლამენტი
მალტის პარლამენტი (მალტ. Il-Parlament ta' Malta) — კონსტიტუციური საკანონმდებლო ორგანი მალტაში, რომელიც განთავსებულია ვალეტაში. პარლამენტი არის ერთპალატიანი, რომელსაც ემსახურება დემოკრატიულად არჩეული წარმომადგენელთა პალატა და მალტის პრეზიდენტი. კონსტიტუციის თანახმად, მთავრობის ყველა მინისტრი, მათ შორის, პრემიერ-მინისტრი, წარმომადგენელთა პალატის წევრი უნდა გახდეს.
პარლამენტი იყო ორპალატიანი 1921 და 1933 წლებს შორის და მოიცავდა სენატს (Senat), ისევე როგორც საკანონმდებლო ასამბლეას (Assemblea Leġiżlattiva).
მალტის წარმომადგენელთა პალატა
წარმომადგენელთა პალატა (მალტ. Kamra tad-Deputati) არის მალტის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო და მალტის პარლამენტის შემადგენელი ნაწილი. პალატის სპიკერი პალატას უწევს თავმჯდომარეობას. მალტის პრეზიდენტი ინიშნება 5 წლის ვადით პალატის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
შემადგენლობა
პალატა შედგება 5 წლიანი საკანონმდებლო ვადით არჩეული წევრების კენტი რაოდენობისგან. ერთჯერადად ხმის გადამცემი საარჩევნო სისტემის ფარგლებში, თითოეული 13 საარჩევნო უბნიდან აირჩევა 5 წევრი, თუმცა არაპროპორციულობის შემთხვევაში პალატას დამატებით ემატებიან სხვა წევრები. 2022 წლიდან, დამატებით 12 ადგილი გადაეცათ მდედრობითი სქესის კანდიდატებს. იმდენად, რამდენადაც მათ ვერ შეადგინეს არჩეული წევრების 40%, პარლამენტის წევრთა რაოდენობამ 79 შეადგინა.
საარჩევნო სისტემა
ერთჯერადად ხმის გადამცემი სისტემის საფუძველზე, თითოეული 13 ოლქიდან აირჩევა 5 პარლამენტის წევრი.[1] კანდიდატები, რომლებიც გადალახავენ ჰაგენბახ-ბისჰოფის კვოტას, გაიმარჯვებენ პირველივე ტურში, ხოლო ნებისმიერი დამატებითი ხმა მიენიჭებათ დანარჩენ კანდიდატებს, თუკი ეს მათ მისცემს კვოტის გადალახვის საშუალებას.[1] შემდეგ, თითოეული ყველაზე დაბალი რეიტინგის კანდიდატი დაკარგავს საკუთარ უპირატესობას, რომელიც გადაეცემა სხვა კანდიდატს, სანამ ყველა 5 ადგილი არ შეივსება.[2] თუკი პარტია მოიპოვებს პირველი პრეფერენციების ხმების უმრავლესობას, მაგრამ ვერ შეძლებს საპარლამენტო უმრავლესობის მიღებას, მას მიენიჭება მანდატი ერთ-ადგილიანი უმრავლესობის უზრუნველსაყოფად. თუმცა, ეს მოხდება მაშინ, თუ ის არის ერთ-ერთი, მანდატის მსურველ ორ პარტიას შორის.[2] როდესაც რეიტინგზე დაფუძნებული პრეფერენციული სისტემა ტექნიკურად პროპორციულია, მანდატების მცირე რაოდენობა თითოეული ოლქისთვის (5 მანდატი) ნიშნავს, რომ პარტიებს მხოლოდ მაშინ შეუძლიათ მანდატების მიღება, თუკი ისინი მოიპოვებენ სულ მცირე ხმების 16.7%-ს.[3] ასე რომ, პატარა პარტიები ვეღარ სარგებლობენ წარმომადგენლობის უფლებით. შედეგად, მალტას გააჩნია სტაბილური ორპარტიული სისტემა, სადაც მხოლოდ ლეიბორისტულ და ნაციონალისტურ პარტიებს აქვთ რეალური შანსი მთავრობის ფორმირებისთვის.[4][5]
2018 წელს, ქვეყნის მასშტაბით ხმის მიცემის ასაკი განისაზღვრა 16 წლით.[6] 2021 წელს შემუშავდა გენდერის მაკორექტირებელი მექანიზმი და კონსტიტუციის ახლადმიღებულმა კანონმა უზრუნველყო დამატებით 12 ადგილი იმ კანდიდატებისთვის, რომლებიც „ნაკლებად წარმოდგენილი სქესის„ მატარებლები იყვნენ და პარლამენტს მიღმა დარჩნენ. ეს მოხდებოდა მაშინ, თუკი რომელიმე სქესის წარმომადგენელი კანდიდატები პარლამენტის მანდატების 40%-ზე ნაკლებს აიღებდნენ.[7] რამდენადაც ქალბატონებს არასდროს აუღიათ არჩეული კანდიდატების 15%-ზე მეტი მექანიზმის ამოქმედებამდე, ამან ეფექტურად უზრუნველყო ქალბატონებისთვის 12 დამატებითი მანდატის (6 თითოეული პარტიიდან) გადაცემა პარლამენტში.
სხდომების ადგილი
1921 და 2015 წლებს შორის, წარმომადგენელთა პალატა განთავსდა ვალეტაში მდებარე დიდოსტატის სასახლეში.[8] 2015 წლის 4 მაისიდან, წარმომადგენელთა პალატის წევრები იკრიბებიან პარლამენტის სასახლეში, ვალეტას საქალაქო კარიბჭის მიმდებარედ.
კომიტეტები
პალატის მუდმივმოქმედი ბრძანება ითვალისწინებს რვა საპარლამენტო მუდმივმოქმედი კომიტეტის შექმნას, რათა საპარლამენტო საქმიანობა უფრო ეფექტური გახდეს და პარლამენტის მაკონტროლებელი ფუნქციები უფრო გაიზარდოს.
მუდმივმოქმედ კომიტეტებს შორისაა:
- სახლის ბიზნესის მუდმივი კომიტეტი
- პრივილეგიების მუდმივი კომიტეტი
- საჯარო ანგარიშების მუდმივი კომიტეტი
- საგარეო და ევროპულ საქმეთა მუდმივმოქმედი კომიტეტი
- სოციალურ საკითხთა მუდმივმოქმედი კომიტეტი
- კანონპროექტების განხილვის მუდმივი კომიტეტი
- საოჯახო საკითხთა მუდმივმოქმედი კომიტეტი
- ეკონომიკურ და საფინანსო საკითხთა მუდმივმოქმედი კომიტეტი
სხვა მუდმივმოქმედი კომიტეტები, რომლებიც შექმნილია განსხვავებული წესდებით, მოიცავს:
- გარემოს დაცვისა და განვითარების დაგეგმვის მუდმივი კომიტეტი
- ეროვნული აუდიტის სამსახურის ანგარიშების კომიტეტი
- საჯარო დანიშვნების მუდმივი კომიტეტი
- საზოგადოებრივი ცხოვრების სტანდარტების კომიტეტი
ასევე, არსებობს შერჩეული და არაოფიციალური კომიტეტები.
უკანასკნელი არჩევნები
წევრები
სქოლიო
- ↑ 1.0 1.1 თარგი:Cite web
- ↑ 2.0 2.1 თარგი:Cite web
- ↑ The Hagenbach-Bischoff quota is 1/6 of the total votes cast, i.e. about 16.7% of votes
- ↑ თარგი:Cite book
- ↑ თარგი:Cite journal
- ↑ თარგი:Cite web
- ↑ თარგი:Cite web
- ↑ თარგი:Cite news