იზობარები

თარგი:მმ* იზობარი (თარგი:Lang-el და თარგი:Lang-el2) — ერთნაირი A მასური რიცხვის მქონე სხვადასხვა ქიმიური ელემენტის ატომი.

იზობარის ბირთვი შეიცავს ნუკლიონების ტოლ რიცხვს, მაგრამ Z პროტონებისა და N ნეიტრონების სხვადასხვა რიცხვს, მაგალითად: ${\phantom{A}}_{\phantom{4}}^{\phantom{10}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}4}^{\phantom{2}10}\mathrm{B}\mathrm{e}$ (ბერილიუმი), ${\phantom{A}}_{\phantom{5}}^{\phantom{10}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}5}^{\phantom{2}10}\mathrm{B}\mathrm{e}$ (ბერილიუმი), ${\phantom{A}}_{\phantom{6}}^{\phantom{10}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}6}^{\phantom{2}10}\mathrm{C}$ (ნახშირბადი) წარმოადგენენ იზობარებს (A=10).

ჭარბი პროტონების მქონე მძიმე იზობარები განიცდიან პოზიტრონულ β-დაშლას ან K-ჩაჭერას, ხოლო ჭარბი ნეიტრონების მქონე იზობარები — ელექტრონულ β-დაშლას. იზობარების კერძო შემთხვევაა სარკული ბირთვები, რომლებიც მსუბუქ ბირთვებს შორის გვხვდება და მიიღება პროტონებისა და ნეიტრონების ურთიერთშენაცვლებით. მაგალითად: ${\phantom{A}}_{\phantom{5}}^{\phantom{10}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}5}^{\phantom{2}10}\mathrm{C}{\phantom{A}}_4$ და ${\phantom{A}}_{\phantom{6}}^{\phantom{10}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}6}^{\phantom{2}10}\mathrm{B}\mathrm{e}{\phantom{A}}_6$ ან ${\phantom{A}}_{\phantom{3}}^{\phantom{7}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}3}^{\phantom{2}7}\mathrm{L}{\phantom{A}}_4$ და ${\phantom{A}}_{\phantom{4}}^{\phantom{7}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}4}^{\phantom{2}7}\mathrm{B}\mathrm{e}{\phantom{A}}_3$.

ტერმინი იზობარი შეთავაზებული იქნა ბრიტანელი ქიმიკოსის ალფრედ ვოლტერ სტუარტის მიერ 1918 წელს. ბერძნული სიტყვა „ἴσος“ [isos] ნიშნავს ტოლს, ხოლო „βάρος“ [baros] — მასას.

იხილეთ აგრეთვე

• იზოტოპი
• იზომერი
• იზოტონი