გრძივი ტალღა

გრძივი ტალღა არის ტალღა, რომელშიც ტალღის გავრცელების მიმართულება (ნაწილაკების) ვიბრაციის მიმართულების პარალელურია. მექანიკურ გრძივ ტალღებს ხშირად კუმშვად ტალღებადაც მოიხსენიებენ.

ბრტყელი წნევის ტალღა

ორგანზომილებიან ბადეზე გრძივი ტალღის გავრცელების ილუსტრაცია.

არაელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები

გრძივი ტალღის მაგალითებია ბგერითი ტალღა და სეისმური P-ტიპის ტალღა.

ბგერითი ტალღა

გრძივი, ჰარმონიული ბგერითი ტალღის სიხშირე და ტალღის სიგრძე აღიწერება ფორმულით

$y(x,t)=y_0\sin \left(\omega (t-\frac{x}{c})\right)$

სადაც:

• y არის რაიმე წერტილის გადახრა ბგერით ტალღაში;
• x არის მანძილი, რომელიც წერტილმა გაიარა ტალღის წყაროდან;
• t არის დრო;
• y₀ არის რხევის ამპლიტუდა;
• c არის გავცელების სიჩქარე; და
• ω არის ტალღის კუთხური სიხშირე.

ჩვეულებრივი სიხშირე f, რომელიც იზომება ჰერცებში, კუთხური სიხშირის მეშვეობით შემდეგი ფორმულის მეშვეობით შეიძლება ვიპოვოთ

$f=\frac{\omega }{2\pi }.$

ბგერითი ტალღისთვის ტალღის ამლიტუდა არის ტალღის გავცელებისას წნევის შეუშფოთებელ მნიშვნელობასა და მაქსიმალურად შეშფოთებულ მნიშვნელობას შორის სხვაობის მოდული.

ბგერის გავრცელების სიჩქარე დამოკიდებულია გარემოზე, რომელშიც ტალღა ვრცელდება და ტემპერატურაზე.

ელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები

მაქსველის განტოლებების მიხედვით ვაკუუმში შეიძლება ვრცელდებოდეს ელექტრომაგნიტური ტალღა, რომელიც განივ ტალღას წარმოადგენს. თუმცა, გარემოში, მაგალითად პლაზმაში შეიძლება არსებობდეს როგორც განივი, ასევე გრძივი, ან/და შერეული ტიპის ელექტრომაგნიტური ტალღები.

იხილეთ აგრეთვე

• განივი ტალღა

რესურსები ინტერნეტში

• გრძივი ტალღის ინტერაქტიური ილუსტრაცია
• სხვადასხვა ტიპის ტალღების ახსნა. თარგი:Webarchive

ar:موجة طولية ca:Ona longitudinal cs:Podélné vlnění de:Longitudinalwelle en:Longitudinal wave et:Pikilaine el:Διαμήκη κύματα es:Onda longitudinal fr:Onde longitudinale it:Onda longitudinale lt:Išilginė banga hu:Longitudinális hullám ml:അനുദൈര്‍ഘ്യതരംഗം nl:Longitudinale golf pl:Fala podłużna pt:Ondas longitudinais simple:Longitudinal wave sl:Vzdolžno valovanje sv:Longitudinell våg ta:ஒலி அலை uk:Повздовжня електромагнітна хвиля zh:纵波