აპატიტი

თარგი:ინფოდაფა მინერალი აპატიტი თარგი:ფრჩხილი — ფოსფატების კლასის მინერალთა ჯგუფი. ქიმიური შედეგნილობა $\mathrm{C}\mathrm{a}{\phantom{A}}_5[\mathrm{P}\mathrm{O}{\phantom{A}}_4]{\phantom{A}}_3(\mathrm{F},\mathrm{C}\mathrm{l},\mathrm{O}\mathrm{H})$. თუ ჭარბობს $\mathrm{F}$, ეწოდება ფტორაპატიტი, თუ $\mathrm{C}\mathrm{l}$ — ქლორაპატიტი, თუ $\mathrm{O}\mathrm{H}$ — ჰიდროქსილაპატიტი; ხშირად $\mathrm{C}\mathrm{a}$ ჩანაცვლებულია $\mathrm{S}\mathrm{r}$-ით (11%-მდე) ან იშვიათმიწა და სხვა ელემენტებით. კრისტალდება ჰექსაგონურ სინგონიაში. აქვს ნემსისებრი, სვეტისებრი და ფირფიტისებრი კრისტალები. ზოგიერთი კრისტალი 1 მ აღწევს და 160 კგ-ზე მეტს იწონის. გავრცელებულია მარცვლოვანი, მკვრივი და მიწისებრი აგრეგატები. დანალექ ქანებში გვხვდება აპატიტის დანაგროვები, რომელთაც ფოსფორიტები ეწოდებათ. ფერად ხშირად მომწვანო ცისფერი, მწვანე, იისფერი, მურა, ზოგჯერ უფეროა. ელვარება მინისებრი აქვს, ჩამონატეხს — ცხიმოვანი, სიმაგრე მინერალოგიური სკალით – 5. სიმკვრივე — 3200 კგ/მ³. იხსნება მჟავებში. წარმოშობა — მაგმური (დაკავშირებულია ტუტე ქანებთან) და პნევმპატოლითურ-ჰიდროთერმული. აპატიტის მსოფლიოში უდიდესი საბადოა ხიბინის მთებში, კოლის ნახევარკუნძულზე. აპატიტს იყენებენ ფოსფორიანი სასუქების (სუპერფოსფატის) დასამზადებლად, ფოსფორისა და ფოსფორმჟავას მისაღებად.