ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი

თარგი:ინფოდაფა ნივთიერება ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი ან TACN − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით [Cu(NH₃)₄](NO₃)₂. ჩვეულებრივ პირობებში ნაერთი არ არის ფეთქებადი, მაგრამ 257°C-ზე გაცხელებით ფეთქდება. ოთახის ტემპერატურაზე ფეთქებადია HMTD-ის ნარევთან. სუფთა ნივთიერება არასტაბილურია გაცხელებისა და შოკური ზემოქმედების მიმართ, თუმცა დეტონაციის მცირე სიჩქარის გამო იგი ერთ-ერთ სუსტ ასაფეთქებლად ითვლება.

მიღება

ტეტრაამინოსპილენძის ნიტრატი მიიღება სპილენძის ნიტრატისა და ამიაკის წყალხსნარის შერევით. სითხის ანალოგიური მოცულობის იზოპროპილის სპირტის დამატებით ნაერთი მალევე ილექება. ამ პროცესს მკვეთრად აჩქარებს ხსნარის გაცივება. რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად:

Cu(NO₃)₂ + 4NH₃ → [Cu(NH₄)₂](NO₃)₂

ქიმიური თვისებები

მჟავებთან რეაქციისას კომპლექსი იშლება და მიიღება სპილენძისა და ამონიუმის ნიტრატები:

[Cu(NH₃)₄](NO₃)₂ + 4 HNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 4 NH₄NO₃

გაცხელებით იშლება მეტალური სპილენძის, აზოტისა და წყლის გამოყოფით:

$\mathrm{[}\mathrm{C}\mathrm{u}\mathrm{(}\mathrm{N}{\mathrm{H}}_{\mathrm{3}}{\mathrm{)}}_{\mathrm{4}}\mathrm{]}\mathrm{(}\mathrm{N}{\mathrm{O}}_{\mathrm{3}}{\mathrm{)}}_{\mathrm{2}}\mathrm{\to }\mathrm{C}\mathrm{u}\mathrm{+}\mathrm{3}{\mathrm{N}}_{\mathrm{2}}\mathrm{+}\mathrm{6}{\mathrm{H}}_{\mathrm{2}}\mathrm{O}$