Testwiki:საინტერესო ფაქტები/არქივი 2007

2007 წლის არქივი

დერბენტის ციხე

თარგი:*mp ...სასანიდების აგებული ერთადერთი დღემდე შემორჩენილი ციხე-სიმაგრე (სურათზე) დერბენტში, დაღესტანი, მდებარეობს... თარგი:*mp ...ჰირამი აჰმედ ფაშას მეჩეთი სტამბოლში ყველაზე მცირე დღემდე შემორჩენილი კონსტანტინოპოლის ბიზანტიური ეკლესიაა... თარგი:*mp ...ფელიქს მენდელსონმა საკუთარი საუკეთესო ნაწარმოებები „იქტეტი“ და მუსიკა პიესისთვის „ზაფხულის ღამის ზღაპარი“ 16 წლის ასაკში დაწერა... თარგი:*mp ...რაფაელის საფლავს ასეთი წარწერა აქვს: „აქ განისვენებს რაფაელი. ვიდრე ცოცხალი იყო მისი დედა-ბუნებას ეშინოდა, სიკვდილის შემდეგ კი ბუნებას მოეჩვენა, რომ მასთან ერთად მოკვდა.“ თარგი:*mp ...ლეონარდო და ვინჩიმ პირველმა აღმოაჩინა ხის ასაკის მის გადანაჭერზე რგოლების რაოდენობით დადგენის წესი... თარგი:*mp ...გერმანული საავტომობილო კომპანია ფოლკსვაგენი (გერმ. "ხალხის მანქანა") ჰიტლერის მითითებით შეიქმნა... თარგი:*mp ...ადამიანში არსებული ბაქტერიები საშუალოდ 2 კილოგრამს იწონის...

მონტეჩიტორიოს ობელისკი.

თარგი:*mp ...რომის მონტეჩიტორიოს მოედანზე ძვ. წ. 10 წელს აღმართული ობელისკი (სურათზე) უზარმაზარი მზის საათის გნომონის დანიშნულებას ასრულებდა, თუმცა ზუსტი დროის აღრიცხვა 30 წელიწადში შეწყვიტა... თარგი:*mp ...1980 წელს თბილისში ჩატარდა საბჭოთა კავშირში პირველი სანქციონირებული როკ-ფესტივალი "გაზაფხულის რიტმები. თბილისი-80". თარგი:*mp ...მუხლიოტისა (მონღოლთა წმინდა მარიამის ეკლესია) ერთადერთი ბიზანტიური ტაძარია კონსტანტინოპოლში, რომელიც დღემდე მართლმადიდებლურია... თარგი:*mp ...ვეჯინალდის ჩედერის ყველის დაძველების პროცესის საყურებლად კომპანიის ვებგვერდზე 1,5 მილიონი ადამიანი დარეგისტრირდა... თარგი:*mp ...ბერძნული ტაძარი მცირე ზომის ტალახითა და ხით ნაგები სტრუქტურებიდან (ძვ. წ. IX ს.) ამჟამად კარგად ცნობილ კლასიკურ ქვის მონუმენტებად განვითარდა (ძვ. წ. VI ს.)... თარგი:*mp ...ინგლისურ სიტყვებს month (თვე), orange (ნარინჯი), silver (ვერცხლი), და purple (მეწამულისფერი) იმავე ენაზე არცერთი სიტყვა არ ერითმება... თარგი:*mp ...დეპუტატი გიგა ბოკერია გიო ცინცაძის ფილმში "ბუზი" თამაშობს...

თარგი:*mp ...ლე კორბუზიეს შექმნილმა ჰოტის ღვთისმშობლის ეკლესიამ (სურათზე) თავდაპირველად ისეთი აპათია გამოიწვია ადგილობრივ მცხოვრებელბში, რომ ისინი მისთვის ელექტროენერგიისა და წყლის მიწოდებაზე უარს ამბობდნენ... თარგი:*mp ...ალექსეი ექიმიანი, მრავალი საბჭოთა ჰიტის ავტორი, ერთადერთი კომპოზიტორი იყო მსოფლიოში, რომელიც ასევე შინაგან საქმეთა განყოფილებას ხელმძღვანელობდა... თარგი:*mp ... ყველაზე გრძელი სამგზავრო ავტომობილი არის 22 მ სიგრძის არაბი შეიხისთვის კალიფორნიაში სპეციალური შეკვეთით დამზადებული ლიმუზინი შუაში დამატებითი საყრდენით... თარგი:*mp ...ყველაზე დიდი გარბენი აქვს 1966 წლის ავტომანქანა ვოლვო P-1800S, რომელსაც დღემდე 1 764 000 მილი აქვს გავლილი... თარგი:*mp ...ერთ-ერთი ყველაზე იაფი გარიგება მიწასთან იყო ალასკის გაყიდვა განხორციელებული 140 წლის წინ ერთ კვადრატულ მეტრზე 0,0004 ცენტის გათვლით... თარგი:*mp ...ევროპაში პირველი შუქნიშანი გაჩნდა 1924 წელს პოტსდამის მოედანზე ბერლინში... თარგი:*mp ...კატას თითოეულ ყურში 32 კუნთი აქვს...

წალენჯიხის ტაძარი

თარგი:*mp ...წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი (სურათზე) მოხატულია XII-XIV სს. ბიზანტიური პალეოლოგიური ხელოვნების ფრესკებით... თარგი:*mp ...გაგარინის სასტარტო გამშვები პოლიგონი ბაიკონურის კოსმოდრომზე 400-ზე მეტი კოსმოსური მისიისთვის გამოიყენეს, მათ შორის მსოფლიოში პირველი ხელოვნური თანამგზავრისა და პირველი პილოტირებადი ხომალდის გასაშვებად... თარგი:*mp ...ახალი ბაქტერიული ორგანიზმების სახელი მიღებულად არ ითვლება, სანამ მათ სისტემატური და ევოლუციური მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალი არ გამოაქვეყნებს... თარგი:*mp ...ჩინეთის დიდმა კედელმა მცენარეთა ევოლუციის პროცესზე მოახდინა ზეგავლენა... თარგი:*mp ...უფლისწული დიმიტრი რომანოვი რომანოვთა დინასტიის პირველი წევრია, რომელმაც რუსეთში იქორწინა 1917 წლის შემდეგ... თარგი:*mp ...14 ოქტომბერს სულ ცოტა ოთხი საცდელი ბირთვული აფეთქება მოხდა ისტორიაში... თარგი:*mp ...რომ : $\det \left(𝐀\right)=\prod _{i=1}^{N_{\lambda }}{\lambda }_i^{n_i}$...

თარგი:*mp ...ჟორჟ პომპიდუს ხელოვნების ცენტრს (სურათზე) გახსნისას პარიზელებმა “ქალაქის ცენტრში ჩადგმული ნავთობგადამმუშავებელი ქარხანა” უწოდეს... თარგი:*mp ...გრაფიტის მხატვარმა ბრონქსიდან მეტსხელით PHASE 2 გამოიგონა განთქმული "ბუშტისმაგვარი ასოებით" გრაფიტის წერის სტილი, როცა ნიუ-იორკის მეტროში მატარებლებს ნიშნავდა 1970-იან წლებში... თარგი:*mp ...პირველი საზოგადოებრივი ტუალეტი ინგლისში ჯორჯ ჯენინგსმა გამოიგონა 1851 წლის დიდი გამოფენისთვის... თარგი:*mp ...პროფესორ ფულერ ოლბრაიტს (1900-69) მრავალი აღმოჩენა ეკუთვნის ენდოკრინოლოგიაში (ჰორმონალური მედიცინა), მათ შორის კავშირი მენოპაუზასა და ოსტეოპოროზს შორის... თარგი:*mp ...ლეილა აბაშიძის კინოდებიუტი 12 წლის ასაკში შედგა კინოფილმში "ქაჯანა" კატოს როლში... თარგი:*mp ...პონ დუ გარი, ყველაზე მაღალი ძველრომაული აკვედუკი, სამშენებლო ხსნარის გარეშე აშენდა. თარგი:*mp ...მსოფლიოში პირველი თვითმომსახურების კაფეტერია ნიუ-იორკში გაიხსნა 1885 წელს...

თარგი:*mp ...საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, საბჭოთა საჰაერო ძალების პირველი მეთაური ალექსანდრე ნოვიკოვი (სურათზე), სტალინის შვილთან უთანხმოების გამო გადაასახლეს... თარგი:*mp ...ვენეციის კინოფესტივალი მსოფლიოში უძველესია და იგი დიქტატორი ბენიტო მუსოლინის ინიციატივით დაარსდა... თარგი:*mp ...98 წლის პორტუგალიელი მანუელ დე ოლივეირა ყველაზე ხანდაზმული კინორეჟისორია, რომელიც დღემდე აგრძელებს ახალი ფილმების გადაღებას... თარგი:*mp ...დმანისში აღმოჩენილი მამონტის ჩონჩხი, რომელიც 2 მილიონი წლისაა, თბილისის სახელმწიფო მუზეუმში ინახება და მსოფლიო ექსპონატებს შორის ღირებულებით მესამე ადგილზეა - პარიზისა და სანქტ-პეტერბურგის ექსპონატების შემდეგ... თარგი:*mp ...რეჟისორი ჯან იუანის 1999 წლის ფილმი "ჩვიდმეტი წელი" პირველი ფილმი იყო, რომელსაც ჩინეთის ციხეში გადაღების ნებართვა დართეს... თარგი:*mp ...ნიუ-იორკის მაფიას XX საუკუნეში ხუთი ოჯახი აკონტროლებდა...

მარლბოროს ბრენდინგი

თარგი:*mp ...თამბაქოს რეკლამა ერთ-ერთი ყველაზე რეგულირებული მარკეტინგის ფორმაა ალკოჰოლთან ერთად და აკრძალულია მრავალ ქვეყანაში... თარგი:*mp ...ციხესიმაგრე ვეველსბურგი ვესტფალიაში ჰიმლერმა სს-ის საკრალურ ცენტრად გარდაქმნა. თარგი:*mp ...რაჭაში ადრე გაზაფხულზე ყველიერის დადგომამდე გოჭის ხუთშაბათს ზეიმობენ... თარგი:*mp ...ამერიკის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას 4 ივლისს მხოლოდ ორმა პირმა, ჯონ ჰენკოკმა და ჩარლზ ტომპსონმა, მოაწერა ხელი; დანარჩენი ხელმოწერები 2 აგვისტოს გაკეთდა... თარგი:*mp ...კარლ-მარქს-ჰოფი ვენაში ყველაზე გრძელი საცხოვრებელი სახლია მსოფლიოში, რომელიც ტრამვაის სამ გაჩერებას მოიცავს... თარგი:*mp ...ხაში წარმოშობით სომხეთის შირაქის რეგიონიდან არის და მისი მთავარი ინგრედიენტი ძროხის ჩლიქებია... თარგი:*mp ...ტოკტოგულ სატილგანოვი ყველაზე განთქმული ყირგიზი სახალხო მთქმელი იყო... თარგი:*mp ...მაკრატელი ლეონარდო და ვინჩიმ გამოიგონა...

ფესტოს დისკი

თარგი:*mp ...მეცნიერებისთვის ცნობილი უძველესი ნაბეჭდი ტექსტი — ფესტოს დისკი (ძვ. წ. XVII ს., სურათზე) — დღემდე გაშიფრული არ არის... თარგი:*mp ...ქართველი ქორეოგრაფი ჯორჯ ბალანჩინი, ამერიკული ბალეტის მეტრი, ნიუ-იორკ სიტი ბალეტის დამფუძნებელია... თარგი:*mp ...ინდუიზმი ფარშევანგს რამდენიმე ღმერთის მატარებლად მიიჩნევს, მათ შორის განეშას, სკანდასა და სარასვატის... თარგი:*mp ...ეპისტემოლოგია იკვლევს იმას თუ როგორ ვიცით, მაშინ როცა აგნოტოლოგია იკვლევს თუ რატომ ვიცით... თარგი:*mp ...სიტყვა უნიტაზი მომდინარეობს ფირმის «Unitas» სახელიდან, რომელმაც XX საუკუნის დასაწყისში ამ პროდუქციის წარმოება დაიწყო... თარგი:*mp ...დელფინების კომუნიკაციის სისტემა იმდენად განვითარებულია, რომ ყოველ დელფინს საკუთარის სახელი აქვს, რომელსაც ის პასუხობს მისი თანამოძმეების ძახილისას... თარგი:*mp ...ფოლკ-როკისა და ფსიქოდელიური როკის დამფუძნებლად ამერიკული ჯგუფი The Byrds ითვლება... თარგი:*mp ...შუშანიკ კურგინიანი პირველი რევოლუციონერი პოეტი ქალი იყო სომხურ ლიტერატურაში...

ტლაჰუიზკალპანტეკუჰტლი

თარგი:*mp ...ტლაჰუიზკალპანტეკუჰტლი პლანეტა ვენერას ღმერთი იყო აცტეკთა რწმენით... თარგი:*mp ...წითელი არმიის ჯარისკაცები განგრენის წინააღმდეგ ბაქტერიოფაგებს იყენებდნენ... თარგი:*mp ...ასურეთის მეფე სარგონ II-მ 100 000-ზე მეტი აჯანყებული გაასახლა ბაბილონიდან... თარგი:*mp ...ინგმარ ბერგმანის სარეჟისორო დებიუტი იყო სკანდალი — 1944 წელს გადაღებული ფილმი სადისტი ლათინური ენის მასწავლებელზე... თარგი:*mp ...ნოვგოროდის არქიეპისკოპოსი გენადის დაკვეთით შესრულდა ბიბლიის პირველი სრული სლავური თარგმანი... თარგი:*mp ...ნებისმიერი ორი მეგობარი, რომელიც სამ წელზე მეტს ცხოვრობს ერთად შეიძლება იურიდიულად თანამცხოვრებ პარტნიორად ჩაითვალოს ალბერტაში, მსგავსად ფაქტობრივი ქორწინებისა... თარგი:*mp ...1920 წლის აპრილის პოლონეთ-უკრაინის შეთანხმება იურიდიული გამართლება გახდა ოპერაცია კიევის დასაწყებად ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ... თარგი:*mp ...ნაყოფი მოძრაობას ჩასახვიდან შვიდ კვირაში იწყებს... თარგი:*mp ...თეთრი დათვები ცაციები არიან...

ნინო ანანიაშვილი

თარგი:*mp ...1988 წელს ნინო ანანიაშვილი (სურათზე) ანდრის ლიეპასთან ერთად პირველი საბჭოთა მოცეკვავე იყო, რომელსაც საშუალება მიეცა ნიუ-იორკ სიტი ბალეტში გამოსულიყო. თარგი:*mp ...თამბაქოს მოწევას სულ მცირე 5000-წლიანი ისტორია აქვს და ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული გართობის საშუალებაა მსოფლიოში... თარგი:*mp ...ასო U ლათინურ ანბანში მე-16 საუკუნეში პეტრუს რამუსმა შემოიღო, მანამდე მის ნაცვლად V-ს იყენებდნენ. თარგი:*mp ...ლიბანი რეკორდს ხსნის კინოთეატრების მაყურებელთა რაოდენობით — 35,3 ფილმით ადამიანზე წლიურად. ჩინეთი მეორე ადგილზეა 12,3-ით, შემდეგ საქართველო (5,6), ინდოეთი (5), ისლანდია (4,5), ავსტრალია (3,9), მას კი ოდნავ ჩამორჩება ახალი ზელანდია და აშშ. თარგი:*mp ...ევა გოტიე პირველი კლასიკური განათლების მომღერალი იყო, რომელმაც ჯორჯ გერშვინის ნაწარმოებები წარმოადგინა კონცერტზე... თარგი:*mp ...დედამიწაზე მცხოვრები ცოცხალი არსებების 99% გადაშენებულია... თარგი:*mp ...აშშ-ში დღეში საშუალოდ სამი სქესის შეცვლის ოპერაცია კეთდება...

Bourbon pointu

თარგი:*mp ...ყავის ყველაზე ძვირფასი ჯიში Bourbon pointu, რომელიც კილო 459 ევრო ღირს (2007 წელს), კუნძულ რეიუნიონზე მოჰყავთ. თარგი:*mp ...ვერნერ ფონ ბრაუნის კონსტრუქციის რაკეტა "ფაუს" წარმოებისას მეტი ადამიანი დაიღუპა, ვინემ ამ რაკეტების გასროლისგან ევროპის ქალაქებში... თარგი:*mp ...ფასის მსოფლიო რეკორდი 2,5 მილიონი შვეიცარული ფრანკით ერთი საფოსტო მარკისთვის დაამყარა 1855 წელს გამოშვებულმა შვედურმა "ტრე სკილინგ ყვითელმა" (სურათზე), რისთვისაც იგი გინესის რეკორდების წიგნში მოხვდა 1996 წელს... თარგი:*mp ...გესტაპომ და ნკვდ-მ ოთხი ერთობლივი კონფერენცია გამართეს პოლონეთის წინააღმდეგობის მოძრაობის ჩახშობის მოსალაპარაკებლად... თარგი:*mp ...წმ. ბადემუსის თავის მოსაკვეთად თავზარდაცემულ ჯალათს ხანჯლით ოთხი დარტყმა დასჭირდა... თარგი:*mp ...1990 წელს გამოვიდა მსოფლიოში პირველი ვიდეო-სინგლი, რომელშიც ამერიკელი პოპ-მომღერალი მადონას MTV-დან გაძევებული სკანდალური ვიდეოკლიპი შევიდა სიმღერაზე "Justify My Love"...

თარგი:*mp ...ყველაზე ძვირადღირებული ფერწერული ტილო შესრულებული ქალის მიერ ნატალია გონჩაროვას (სურათზე) ეკუთვნის. თარგი:*mp ...არაბულად ვერლიბრი (ურითმო ლექსი) პირველად ერაყელმა პოეტმა ნაზიკ ალ-მალაიკამ დაწერა ... თარგი:*mp ...1937 წლის საბჭოთა მოსახლეობის აღწერის ორგანიზატორები ციხეში ჩასვეს, ვინაიდან დათვლილი მოსახლეობის რაოდენობა გაცილებით მცირე აღმოჩნდა ვინემ ამას სტალინი ელოდა... თარგი:*mp ...უძველესი ჩვენამდე მოღწეული ქრისტიანული ტექსტი - სინაის კოდექსი - საბჭოთა მთავრობამ ბრიტანეთს £100 000 ფუნტ სტერლინგად მიჰყიდა... თარგი:*mp ...მსოფლიოს ქალაქებს შორის ცათამბჯენების რაოდენობით ჰონკონგი (7620) ლიდერობს... თარგი:*mp ...საშინელებათა გარდა ედგარ ალან პოს დაწერილი აქვს ესსე ინტერიერის გაფორმებაზე სახელწოდებით "ავეჯის ფილოსოფია"... თარგი:*mp ...ინგლისურ ვიკიპედიაში რედაქტირება დღე-ღამის ნებისმიერ პერიოდში საშუალოდ წუთში 200-ჯერ ხდება, აქედან 2 ვანდალიზმია...

თარგი:*mp ...პოლტავის ბანდურისტების კაპელა, ჰნატ ხოტკევიჩის (სურათზე) ხელმძღვანელობით, პირველი საბჭოთა ანსამბლი იყო, რომელიც გასტროლებით ჩრდილოეთ ამერიკაში მიიწვიეს... თარგი:*mp ...ოპტიკურ-ბოჭკოვან კაბელებში სატელეფონო ხმის კოდირება ხდება ლაზერის სხივების სახით, რომლებიც წამში რამდენიმე მილიონჯერ პულსირებს — გრძელ სადენებში სინათლე ელექტრობაზე გაცილებით სწრაფად და უდანაკარგოდ მოძრაობს... თარგი:*mp ...ჩიკაგოს კრაუნის შადრევანზე მანათობელი დიოდებით გამოსახული ადამიანის სახეები ქმნის ილუზიას თითქოს მათი მომუწული ტუჩებიდან წყლის ჭავლი გამოედინება... თარგი:*mp ...ბოდბის ივერის ღვთისმშობლის ხატს საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ბოდბის მონასტერში განთავსებული საავადმყოფოს პერსონალი მაგიდად იყენებდა... თარგი:*mp ...1978 წელს კანადის ტერიტორიაზე საბჭოთა ბირთვული რეაქტიული თანამგზავრი-მზვერავის "კოსმოს-954"-ის ჩამოვარდნამ დაახლოებით 100 ათასი კმ² ტერიტორიის რადიოაქტიური დაბინძურება გამოიწვია... თარგი:*mp ... 1997 წელს მაიკ ტაისონს დისკვალიფიკაცია მიანიჭეს ორთაბრძოლაში ევანდერ ჰოლიფილდისთვის ყურის მოჭმის გამო.

ანტონიო გაუდი

თარგი:*mp ...ანტონიო გაუდის (სურათზე) ტრამვაი დაეჯახა, თუმცა ის გაცვეთილი სამოსის გამო ვერავინ იცნო და საავადმყოფოში მხოლოდ რამდენიმე საათის შემდეგ გადაიყვანეს, რაც მისი უდროოდ გარდაცვალების მიზეზი გახდა... თარგი:*mp ...ფერდინან ფოში ერთადერთი ადამიანი იყო საფრანგეთის ისტორიაში, რომელიც სამი სახელმწიფოს (საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, პოლონეთი) მარშალი გახდა... თარგი:*mp ...ლომბარდიის რკინის გვირგვინის ერთი სარტყელი იესო ქრისტეს ჯვარცმისას გამოყენებული ერთ-ერთი ლურსმნისგან არის გამოჭედილი... თარგი:*mp ...იაპონური სამშენებლო ფირმა "კონგო გუმი" მსოფლიოში უძველესი სამრეწველო კომპანია იყო, რომელიც უწყვეტად ფუნქციონირებდა 578-დან 2006 წლამდე... თარგი:*mp ...პირველი ქართული მხატვრული ფილმი იყო 1916-18 წლებში ეგნატე ნინოშვილის ნაწარმოების მიხედვით გადაღებული "ქრისტინე"... თარგი:*mp ხრუშჩოვის საფლავის ქვა შექმნა ერნსტ ნეიზვესტნიმ, მოქანდაკე, რომლის ნამუშევრებს ნიკიტა სერგის ძემ "დეგენერატიული ხელოვნება" უწოდა...

თარგი:*mp ...კვარცხლბეკი, რომელზეც ბრინჯაოს მხედარია (სურათზე) აღმართული, ყველაზე დიდი ქვაა, რომელიც ადამიანებს ოდესმე დაუძრავთ... თარგი:*mp ...სტამბოლის ერთ-ერთ ქუჩას ბაღდადის ქუჩა მურად IV-მ მესოპოტამიის დაპყრობის აღსანიშნავად დაარქვა... თარგი:*mp ...მსოფლიოში პირველი საბავშვო რკინიგზა 1935 წელს თბილისში, მუშტაიდის ბაღში აშენდა... თარგი:*mp ...წიგნის დღე 23 აპრილს აღინიშნება ტრაგიკული დამთხვევის გამო: სამი უდიდესი მწერალი - დე ლა ვეგა, სერვანტესი და შექსპირი - ამ დღეს გარდაიცვალნენ 1616 წელს... თარგი:*mp ...შოკოლადი პირველი არაალკოჰოლური სალონური სასმელი იყო ადრეულ თანამედროვე ევროპულ სამზარეულოში... თარგი:*mp ...ჰამბურგს პირველი ადგილი უჭირავს ევროპის ქალაქებს შორის ხიდების რაოდენობით (2300-ზე მეტი), უსწრებს რა ვენეციას (400), ამსტერდამს (1200) და ლონდონს ერთად აღებულს. თარგი:*mp ... გერმანიაში ვერმახტის და სს-ის სამხედრო უნიფორმას საყოველთაოდ ცნობილი გერმანული ფირმა ჰუგო ბოსი კერავდა...

საახალწლო სანთლები

თარგი:*mp ... პირველი კინოჩვენება ძმებმა ლუმიერებმა 1895 წლის 28 დეკემბერს მოაწყვეს გრან კაფეში კაპუცინების ბულვარზე, პარიზში, სინემატოგრაფის მეშვეობით... თარგი:*mp ჩინური ახალი წელი (სურათზე) აღინიშნება ყოველი წლის მთვარის პირველი თვის ახალმთვარეობას, გაზაფხულის დასაწყისზე. თარიღი მერყეობს 21 იანვარსა და 21 თებერვალს შორის გრიგორიანული კალენდრით. ვინაიდან ლუნისოლარული კალენდარი ასტრონომიულად განისაზღვრება, გრიგორიანულისგან განსხვავებით, სეზონთა ცოცვა ამ ინტერვალსაც ცვლის. ყოველი წელი სიმბოლურად უკავშირდება 12 ცხოველსა და ხუთ ელემენტთაგან ერთ-ერთს, რომელთა კომბინაციების ციკლი ყოველ 60 წელს მეორდება. ეს ჩინეთში წელიწადის ყველაზე მნიშვნელოვანი დღესასწაულია. თარგი:*mp ...მალტელი ებრაელები აიძულეს აენაზღაურებინათ ზარალი მათი ქვეყანაში არ ყოფნის გამო, მას შემდეგ რაც ისინი ქვეყნიდან განდევნილ იქნენ 1492 წლის ალჰამბრას დეკრეტით...

თარგი:*mp სხვადასხვა ქვეყანაში თოვლის ბაბუას სხვადასხვა სახელი აქვს: აშშ-ში - «Santa Claus», ინგლისში - «Father Cristmas», სომხეთში - «Gaghant Baba», დანიაში - «Julemanden», იტალიაში - «Babbo Natale», ლიტვაში - «Kalėdų Senelis», ბრაზილიაში — «Papai Noel», პოლონეთში - «Święty Mikołaj», პორტუგალიაში - «Pai Natal», რუმინეთში - «Moş Crăciun», გერმანიაში - «Nikolaus», შოტლანდიაში - «Daidaín na Nollaig», საფრანგეთში - «Le Père Noël», ირლანდიაში - «Daidí na Nollaig», ფინეთში - «Joulupukki», ნორვეგიაში - «Julenissen», შვედეთში - «Jultomten», ბულგარეთში - «Дядо Коледа», თურქეთში - «Noel Baba», სერბიაში - «Deda Mraz», ესპანეთში - «Papá Noel», ავღანეთში - «Baba Chaghaloo», ერაყში - «Goosaleh», ჩილეში - «Viejito Pascuero», ეგვიპტეში - «Papa Noël», ირანში - «Baba Noel», ესტონეთში - «Jõuluvana». თარგი:*mp ნაძვის ხის სათამაშო - შუშის ბურთულა - პირველად საქსონიაში გამოჩნდა XVI საუკუნეში. თარგი:*mp იტალიაში ახალი წლის წინ ძველ ნივთებს გარეთ ყრიან. თარგი:*mp იაპონიაში ახალი წლის ღამეს 108-ჯერ რეკავენ ზარს. თითოეული ზარი თითო ცოდვას შეესაბამება. სულ ექვსი ცოდვაა: სიხარბე, სისულელე, სიავე, თავქარიანობა, მერყეობა და შურიანობა, თუმცა თითოეულ მათგანს 18 ნაირსახეობა აქვს, რაც საერთო ჯამში 108 ზარს უდრის. თარგი:*mp ...სომეხმა ნავთობის მაგნატმა ალექსანდრე მანთაშევმა თავად აარჩია 50 ნიჭიერი სომეხი ახალგაზრდა და სასწავლებლად გააგზავნა ისინი კონტინენტური ევროპისა და რუსეთის საუკეთესო უნივერსიტეტებში... თარგი:*mp ...შავი ზღვა დაახლოებით 7500 წლის წინ მტკნარი წყლის ტბა იყო...