ნეფერნეფერურე

თარგი:ინფოდაფა მმართველი ნეფერნეფერურე (ძვ. ეგვიპტურად: nfr-nfr.w-rꜥ„რეს (რას) ლამაზმანნი ლამაზნი არიან“) (ძვ. წ. XIV საუკუნე) — ძველი ეგვიპტელი პრინცესა მეთვრამეტე დინასტიიდან. ის იყო ფარაონ ეხნატონისა და მისი მეუღლე ნეფერტიტის ექვსი ცნობილი ქალიშვილიდან მეხუთე.

ოჯახი

ნეფერნეფერურე მამამისის, ეხნატონის მეფობის მე-8 ან მე-9 წელს, ახეტატონში (დღევანდელი ელ-ამარნა), ეხნატონის სატახტო ქალაქში, ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში დაიბადა. მას ჰყავდა ოთხი უფროსი და: მერიტატონი, მეკეტატენი, ანხესენამონი და ნეფერნეფერუატონ ტაშერიტი (ასევე ჰყავდა ერთი უმცროსი დაც, სახელად სეტეპენრე, რომელიც სავარაუდოდ მის გარდაცვალებამდე დაიღუპა).

თარგი:Hiero

ცხოვრება

მარცხნიდან მარჯვნივ: სეტეპენრე, ნეფერნეფერურე და ნეფერნეფერუატონ ტაშერიტი

ნეფერნეფერურეს ერთ-ერთი ადრეული გამოსახულება ელ-ამარნაში, მეფის სახლის ფრესკებში გვხვდება. იგი დახატულია ბალიშზე მჯდომარე დასთან, ნეფერნეფერუატონ ტაშერიტთან ერთად. ფრესკა დაახლოებით ეხნატონის მეფობის მეცხრე წლით თარიღდება და მასზე მთელი ოჯახი, მათ შორის ჩვილი სეტეპენრეცაა გამოსახული.

ნეფერნეფერურე დურბარში, მამამისისის მეფობის მე-12 წელს, ამარნაში, სამეფო უბნის ზედამხედვლის მერირე II საფლავშიცაა ასახული. ეხნატონი და ნეფერტიტი მცირე, ღია პავილიონში სხედან, და უცხო ქვეყნების წარმომადგენლებისაგან ხარკს იღებენ. მმართველი ცოლ-ქმრის უკან მათი ქალიშვილები დგანან. ნეფერნეფერურე ქვედა ხაზში მდგომი, შუა ქალიშვილია. მას მარჯვენა ხელში ქურციკი უჭირავს, ხოლო მარცხენაში - ლოტუსის ყვავილი. ის თავისი უფროსი დის, ნეფერნეფერუატონ ტაშერიტის უკან დგას. მისი უმცროსი და სეტეპენრე მის უკანაა განთავსებული და ხელი აქვს გაწვდილი, რომ მისი დის მკლავში მომწყვდეულ ცხოველს მიეფეროს.

სიკვდილი და დაკრძალვა

ნეფერნეფერურე სავარაუდოდ ეხნატონის მეფობის მე-13 ან მე-14 წელს გარდაიცვალა. მის გარდაცვალების მიზეზად შესაძლოა შავი სიკვდილი (შავი ჭირი) დასახელდეს, რომელსაც იმ პერიოდისათვის მთელი ეგვიპტე მოეცვა და რომელიც ყოველდღე მრავალ ადამიანს იწირავდა. ამ პერიოდის სამეფო ოჯახის ამსახველი ერთ-ერთი ფრესკიდან ის უკვე გამქრალია, ხოლო ელ-ამარნას სამეფო აკლდამის განსასვენებელ C-ს $\alpha$ კედლის ფრესკაში მისი სახელი გამოსახულია, თუმცა შემდეგ ზევიდან გადალესილია. უფრო დაზუსტებით: სამეფო საფლავის კედელზე მისი სახელი ხუთ პრინცესას შორის იყო ნახსენები (რომლებშიც ყველაზე ახალგაზრდა, სეტეპნერე, რომელიც შესაძლოა ამ დროისათვის უკვე გარდაცვლილი ყოფილიყო, არ იყო შეტანილი), მაგრამ ნეფერნეფერურეს სახელი მოგვიანებით თაბაშირით დაიფარა. პალატა $\gamma$-ს ოთახის B კედელზე ის არ ჩანს სცენაში, სადაც მისი მშობლები და მისი სამი უფროსი და − მერიტატონი, ანხესენამონი და ნეფერნეფერუატონ ტაშერიტი გარდაცვლილ მეკეტატენს გლოვობენ. ამაზე დაყრდნობით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ თავად ნეფერნეფერურე ამ აკლდამის მოხატულობის დასრულებამდე ცოტა ხნით ადრე გარდაიცვალა. შესაძლოა ის სამეფო აკლდამის პალატა $\alpha$-ში დაეკრძალათ.

სხვა ვერსიის თანახმად, ის შესაძლოა ელ-ამარნის ოცდამეცხრე აკლდამაში განისვენებდეს. ეს თეორია ეფუძნება ამფორის სახელურს, რომელზეც მოცემულია წარწერა, სადაც ნახსენებია ნეფერნეფერურეს შიდა (სამარხი) პალატა. თუ პრინცესის ნეშტი მართლაც ოცდამეცხრე სამარხში დაიკრძალა, მაშინ ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ მისი სიკვდილის დროს სამეფო საფლავი უკვე დალუქული იყო, და რომ იგი სავარაუდოდ მამის, ეხნატონის გარდაცვალების შემდეგ დაიღუპა.

ტუტანხამონის საგანძურში

ყუთის სახურავი, რომელზეც ნეფერნეფერურე სახელთან ერთადაა დატანილი

ტუტანხამონის საგანძურში, 1922 წლის არქეოლოგიური გათხრების დროს, პატარა ყუთის შუშის სახურავი (JdE 61498) აღმოაჩინეს, რომელზეც გარდაცვლილი პრინცესის სურათი იყო გამოსახული, მის სახელთან ერთად. ორნამენტშემოვლებული ჩარჩოს ცენტრში ჩანს ჩამუხლული პრინცესა, რომელსაც ტუჩებთან მარცხენა ხელის საჩვენებელი თითი აქვს მიდებული (იმხანად ბავშვების გამოსახვის წესის თანახმად). საგულისხმოა, რომ სახურავზე მის სახელში მოცემული ღმერთი რეს (რას) აღმნიშვნელი მარცვალი ფონეტიკურადაა დატანილი და არა ჩვეული წრეშემოვლებული წერტილის ასო-ნიშნით.

ლიტერატურა

• Christiane Desroches-Noblecourt: Tutankhamen – Life and Death of a Pharaoh

რესურსები ინტერნეტში

• https://historum.com/history-pictures/neferneferure.131/