იხილეთ წყარო გვერდისთვის B-კვარკი

{{lowercase}}
{{ინფოდაფა b-კვარკი}}
'''b-კვარკი''', ''უდაბლესი კვარკი'' ({{lang-en|Bottom quark||}} < {{lang-en2|Bottom||უდაბლესი}} ან {{lang-en|Beauty quark||}} < {{lang-en2|Beauty||მომხიბლავი}}; აღნიშვნა: b) — ფუნდამენტური [[ელემენტარული ნაწილაკი]], [[კვარკი]]. შედის ფერმიონების მესამე თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი −(1/3)e. 

როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: [[ძლიერი ურთიერთქმედება|ძლიერში]], [[სუსტი ურთიერთქმედება|სუსტში]], [[ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება|ელექტრომაგნიტურსა]], [[გრავიტაციული ურთიერთქმედება|გრავიტაციულში]]. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, b-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები.

მესამე თაობის კვარკების არსებობა, მათ შორის b- და t-კვარკები, იწინასწარმეტყველეს 1973 წელს მაკოტო კობაიაშიმ და ტოშიჰიდე მასკავამ CP-სიმეტრიის დარღვევის ფენომენის ასახსნელად.<ref>Пескин М., Шрёдер Д. . Введение в квантовую теорию поля. — Ижевск: НИЦ «Регулярная и хаотичная динамика», 2001. — 784 с. — ISBN 5-93972-083-8. — С. 681.</ref> ეს პროგნოზი ექსპერიმენტულად დადასტურდა 1977 წელს ფერმილაბის ლაბორატორიაში (E288 ექსპერიმენტი პროტონების შეჯახების შესასწავლად, ლეონ ლედერმანის და სხვების ხელმძღვანელობით): ამ ექსპერიმენტში აღმოაჩინეს — იფსილონის ნაწილაკი — b-კვარკითა და b-ანტიკვარკით შედგენილი ვექტორული ϒ-მეზონი. თითქმის მაშინვე მოჰყვა <math>b\overline {b}</math> სისტემის აღგზნებული მდგომარეობის: მეზონური რეზონანსების <math>\Upsilon'</math>, <math>\Upsilon''</math> და <math>\Upsilon'''</math> აღმოჩენა.<ref>Храмов Ю. А. Физики: Биографический справочник. 2-е изд. — М.: Наука, 1983. — С. 389. — 400 с.</ref><ref>Намбу Ё. Кварки. — М.: Мир, 1984. — С. 129. — 225 с.</ref>

პროცესებს, რომლებიც ხდება b-კვარკის მონაწილეობით, სწავლობს ე. წ. „B-ფიზიკა“. ვინაიდან b-კვარკის დაშლა მსუბუქი არომატის კვარკებად ძლიერად ითრგუნება და მიმდინარეობს ძირითადად სუსტი ურთიერთქმედების შედეგად, ამ ნაწილაკების შემცველ სისტემებში შეინიშნება მრავალი საინტერესო პროცესი — კერძოდ, CP პარიტეტის დარღვევა, ნეიტრალური B-მეზონების რხევები. მრავალი კვლევა B-ფიზიკის სფეროში 2000-იან წლებში ჩატარდა BaBar-ის (სტენფორდის ხაზოვანის აქსელერატორის ცენტრი, აშშ) და Belle-ის (KEK, იაპონია) ექსპერიმენტებში.

==რესურსები ინტერნეტში==
* [http://pdg.lbl.gov/2011/tables/rpp2011-sum-quarks.pdf Сводная таблица свойств кварков на сайте Particle Data Group.]{{ref-en}}
* [http://pdg.lbl.gov/2011/listings/rpp2011-list-b-quark.pdf Полная таблица свойств {{math|''b''}}-кварка на сайте Particle Data Group.]{{ref-en}}

==სქოლიო==
{{სქოლიო}}

{{ნაწილაკები}}
{{ავტორიტეტული წყაროები}}
[[კატეგორია:კვარკები]]