იხილეთ წყარო გვერდისთვის ჰუკის კანონი

[[ფაილი:BernoullisLawDerivationDiagram.svg|მინიატიურა|ჰუკის კანონი]]
'''ჰუკის კანონი''' — ფიზიკური კანონი რომელიც გამოხატავს წრფივ დამოკიდებულებას დრეკად სხეულზე მოდებულ ძაბვებსა და მასში აღძრული დეფორმაციების მახასიათებელ სიდიდეებს შორის. დაადგინა [[რობერტ ჰუკი|რ. ჰუკმა]] [[1660]] წელს. 

უმარტივესი შემთხვევისათვის, როდესაც ხდება ღეროს გაჭიმვა ან შეკუმშვა, შემდეგი ფორმით: ცილინდრული ღეროს აბსოლუტური წაგრძელება (შემოკლება) <math>\Delta l</math> პირდაპირ პროპორციიულია გამჭიმი (მკუმშავი) <math>F</math> ძალისა.

:<math>\! F =  k \Delta l</math>

სადაც <math>k = \frac{ES} L</math>. [<math>l</math> არის ღეროს საწყისი სიგრძე, <math>S</math> — მისი განაკვეთის ფართობი, ხოლო <math>E</math> — გრძივი დრეკადობის მოდული, რომელიც ნივთიერების მექანიკური მახასიათებელია (მუდმივაა)]. უფრო მოსახერხებელია ჰუკის კანონის ჩაწერა ასეთი სახით: 

:<math>\sigma = E\varepsilon \ </math>

სადაც <math>\sigma = \frac F S</math> არის ნორმალური ძაბვა ღეროს განაკვეთში, ხოლო <math>\varepsilon = \frac{\Delta l} L</math> — ღეროს ფარდობითი წაგრძელება (შემოკლება).

ძვრის დეფორმაციის დროს ჰუკის კანონი ჩაიწერება შემდეგი სახით: 

<math>\tau=G\gamma</math>; <math>\tau</math> არის მხები ძაბვა, <math>\gamma</math> — ფარდობითი ძვრა, ხოლო <math>G</math> — ე.წ. ძვრის მოდული. ძვრის დროს მხები ძაბვა ფარდობითი ძვრის პირდაპირპროპორციულია. 

განზოგადებული ჰუკის კანონი ამტკიცებს, რომ წერტილში დაძაბული მდგომარეობის განმსაზღვრელი 6 სიდიდე წრფივად გამოისახება ამ წერტილის მახლობლად დეფორმაციის განმსაზღვრელი 6 სიდიდის მეშვეობით. ამ თანაფარდობებში შემავალ პროპორციულობის კოეფიციენტებს [[დრეკადობის მოდული|დრეკადობის მოდულებს]] უწოდებენ. 

როდესაც რომელიმე ძაბვა (ან დეფორმაცია) აღწევს მოცემული მასალისათვის დამახასიათებელ ზღვრულ მნიშვნელობებს, ჰუკის კანონი აღარ სრულდება და სხეული გადადის დრეკად-პლასტიკურ მდგომარეობაში.

==ლიტერატურა==
{{ქსე|11|694}}

[[კატეგორია:ფიზიკური კანონები]]
[[კატეგორია:მყარი სხეულის ფიზიკა]]
[[კატეგორია:დრეკადობის თეორია]]