იხილეთ წყარო გვერდისთვის ნიტრიტი

{{ინფოდაფა ნივთიერება
| სურათი = [[ფაილი:Nitrit-Ion2.svg|130პქ]]<br/>[[ფაილი:Nitrite-3D-vdW.png|130პქ]]
| ტრადიციული სახელწოდება = დიოქსიდონიტრატი(-1)
| სახელწოდება = ნიტრიტი
| CAS = 14797-65-0
| EINECS = 233-272-6
| PubChem = 946
| SMILES = N(=O)[O-]
| ChEBI = 16301
| ქიმიური ფორმულა = NO<sub>2</sub><sup>-</sup>
}}

'''ნიტრიტი''' წარმოადგენს [[პოლიატიმური იონი|პოლიატომურ იონს]] [[ქიმიური ფორმულა|ქიმიური ფორმულით]] NO<sub>2</sub><sup>-</sup>. წარმოადგენს სიმეტრიულ [[იონი|იონს]] ერთი სიგრძნის N-O ბმებით. [[პროტონაცია|პროტონაციით]] მიიღება არამდგრადი [[აზოტოვანი მჟავა]]. ნიტრიიტი შეიძლება როგორც დაიჟანგოს, ისე აღდგეს და რეაქციის პროდუქტები დამოკიდებული იქნება მჟანგავზე და აღმდგენზე, შესაბამისად. ნიტრიტის ოინი [[ამიდენანტურ ლიგანდი|ამბიდენანტურ ლიგანდს]] წარმოადგენს. მეტალებთან ნაცნობია მისი ბმის სულ ცოტა 5 გზა<ref name=p461/>. ნიტრიტები ასევე უმნიშვნელოვანეს მარილებს წარმოადგენს ბიოქიმიაში, როგორც [[აზოტოვანი ოქსიდი]]ს ძლიერი [[ვასოდილატორი]]. ორგანულ ქიმიაში NO<sub>2</sub><sup>-</sup> ჯგუფები შედიან აზოტოვან ესტერებში და ნიტრონაერთებში. ნიტრიტები ასევე გამოიყენება საჭმლის წარმოებაში [[ხორცის განკურნება|განსაკურნად]].

== ნიტრიტის იონი ==

=== ნიტრიტის მარილები ===
[[ნატრიუმის ნიტრიტი]] სამრეწველო ხერხით მზადდება "აზოტოვანი ორთქლის" [[ნატრიუმის ჰიდროქსიდი]]ს ან [[ნატრიუმის კარბონატის]] ხსნარში გატარებით:<ref name=p461/>
:<math chem>\ce{{NO} + {NO2}} + \begin{Bmatrix}\ce{2NaOH}\\\ce{Na2CO3}\end{Bmatrix} \ce{-> 2 NaNO2} + \begin{Bmatrix}\ce{H2O}\\\ce{CO2}\end{Bmatrix}</math>
პროდუქტი რეკრისტალიზაციის მეთოდით სუფთავდება. ტუტე მეტალების ნიტრიტები თერმულად სტაბილურები არიან მათი ლღობისა და უფრო მაღალ ტემპერატურებზეც(რაც 441&nbsp;°C-ს შეადგენს KNO<sub>2</sub>-სათვის). [[ამონიუმის ნიტრიტი]]ს მიღება შეიძლება [[დიაზოტის ტრიოქსიდი]]საგან (N<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, რომელის ფორმალურად [[აზოტოვანი მჟავა|აზოტოვანი მჟავის]]  [[ანჰიდრიდი|ანჰიდრიდს]] წარმოადგენს:
:2 NH<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O + N<sub>2</sub>O<sub>3</sub> → 2 NH<sub>4</sub>NO<sub>2</sub>
მიღებული ნივთიერება გათბობისას აფეთქებით იშლება.

ორგანულ ქიმიაში ნიტრიტები [[დიაზოტიზაცია|დიაზოტიზაციის]] რეაქციებში გამოიყენება.

=== სტრუქტურა ===

[[ფაილი:Nitrite-ion-canonical-structures.svg|220px|მინი|ნიტრიტის ორი კანონიკალური სტრუქტურა, რომელიც იწვევს  ნიტრიტის იონის რეზონანსულ ჰიბრიდულობას]]
ნიტრიტის იონს სიმეტრიული სტრუქტურა გააჩნია (C<sub>2v</sub> [[სიმეტრია]]), სადაც ორივე N-O ბმას ერთი სიგრძე აქვს. [[ბმების ვალენტური თეორია]] ამას აღწერს როგორც [[რეზონანსული ჰიბრიდი|რეზონანსულ ჰიბრიდს]], სადაც ორი კანონიკალური ფორმა ერთმანეთის მიმართ სარკისებურად არიან განლაგებულნი. [[მოლეკულარული ორბიტალური თეორია|ორბიტალურ მოლეკულურ თეორიაში]] კი თითოეულ ჟანგბადის ატომს გააჩნია [[სიგმა ბმა]] აზოტთან და არალოკალური [[პი ბმა]], რომელიც ხდება აზოტისა და ჟანგბადის [[P ორბიტალი|პი ორბიტალებზე]] მყოფი იმ ელექტრონებით, რომლებიც პერპერნდიკულარულები არიან მოლეკულის სიბრტყის მიმართ. იონის უარყოფითი მუხტი ერთნაირადაა გადანაწილებული ორ ჟანგბადის ატომს შორის. ორივე, ჟანგბადის და აზოტის ატომებს გააჩნიათ [[გაუწყვილებელი ელექტრონი]]. მიუხედავად ამისა ნიტრიტის იონი [[ლუისის ფუძე]]ა. მას ასევე შეუძლია მოიქცეს როგორც [[ამბიდენტატური ლიგანდი]] ზოგიერთ მეტალთან, როდესაც ის გადასცემს ელექტრონების წყვილს ან აზოტის, ან ჟანგბადის ატომიდან.

=== ფუძე-მჟავური მახასიათებლები ===

[[ფაილი:Trans-nitrous-acid-2D-dimensions.png|200px|მინი|''ტრანს'' -HONO-ს ზომები(მიღებული [[როტაციული სპექტროსკოპია|მიკროტალღური სპექტროსკოპიით]])]]
წყალხსნარში [[აზოტოვანი მჟავა]] [[სუსტი მჟავა|სუსტ მჟავას]] წარმოადგენს:
:HNO<sub>2</sub> ⇌ H<sup>+</sup> + {{chem|NO|2|-}};{{spaces|5}} [[მჟავის დისოციაციის კონსტანტა|p''K''<sub>a</sub>]] ≈ 3.3 at 18&nbsp;°C<ref name=scdb>[http://www.acadsoft.co.uk/scdbase/scdbase.htm IUPAC SC-Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619235720/http://www.acadsoft.co.uk/scdbase/scdbase.htm |date=2017-06-19 }} A comprehensive database of published data on equilibrium constants of metal complexes and ligands</ref>
აზოტოვანი მჟავა ასევე ძალიან აგრესიულიცაა. აირად მდგომარეობაში ის უმეტესად ''ტრანს'' ბრტყელი მოლეკულის სახით არსებობს. ხსნარში კი ის არამდგრადია და იშლება:
:3HNO<sub>2</sub> (ხსნარში) ⇌ H<sub>3</sub>O<sup>+</sup> + {{chem|NO|3|-}} + 2NO
ეს რეაქცია ძალიან ნელია 0&nbsp;°C.<ref name=p461/>-ის დროს. მჟავის ხსნარში ნიტრიტის დამატება მასში ისეთი [[აღმდგენი]]ს არსებობისას, როგორიცაა რკინის(II) მარილები, წარმოადგენს ლაბორატორიულ გზას აზოტოვანი ოქსიდის მისაღებად.

=== ჟანგვა/აღდგენა ===
ფორმალურად ნიტრიტში აზოტის [[ჟანგვის ხარისხი]] +3-ია. ეს კი ნიშნავს, რომ ის ან შეიძლება დაჟანგულ იქნას +4 და +5მდე, ან აღდგეს -3-მდე. აზოტოვანი მჟავის სტამდარტული [[აღმდგენი პოტენციალი]] ქვედა ცხრილშია მოცემული:<ref>Greenwood, p 431</ref> 
:{|class="wikitable"
|-
!ნახევარი ირეაქცია||E<sup>0</sup> ([[Volt|V]])
|-
| {{chem|NO|3|-}} + 3 H<sup>+</sup> + 2 e<sup>−</sup> ⇌ HNO<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>O|| +0.94
|-
| 2 HNO<sub>2</sub> + 4 H<sup>+</sup> + 4 e<sup>−</sup> ⇌ H<sub>2</sub>N<sub>2</sub>O<sub>2</sub> + 2 H<sub>2</sub>O||+0.86
|-
| N<sub>2</sub>O<sub>4</sub> + 2 H<sup>+</sup> + 2 e<sup>−</sup> ⇌ 2 HNO<sub>2</sub>||+1.065
|-
| 2 HNO<sub>2</sub>+ 4 H<sup>+</sup> + 4 e<sup>−</sup> ⇌ N<sub>2</sub>O + 3 H<sub>2</sub>O||+1.29
|}
ეს მონაცემები შეიძლება განვრცობილ იქნას უფრო დაბალი დაჟანგულობის ხარისხებისათვისაც. მაგალითად:
:H<sub>2</sub>N<sub>2</sub>O<sub>2</sub> + 2 H<sup>+</sup> + 2 ''e''<sup>−</sup> ⇌ N<sub>2</sub> + 2 H<sub>2</sub>O;{{spaces|5}} E<sup>0</sup> = +2.65&nbsp;V

დაჟანგვის რეაქციების პროდუქტს ჩვეულებრივ [[ნიტრატი]]ს იონი წარმოადგენს, სადაც აზოტის დაჟანგულობის ხარისხი +5-ია. მაგალითად, [[პერმანგანატი]]ს იონი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნიტრიტის მასობრივი ანალიზისას [[ტიტრირება|ტიტრირების]] გამოყენებით:
:5 NO<sub>2</sub><sup>-</sup> + 2 MnO<sub>4</sub><sup>-</sup> + 6 H<sup>+</sup> → 5 NO<sub>3</sub><sup>+</sup> + 2 Mn<sup>2+</sup> + 3 H<sub>2</sub>O

იმ ნიტრიტის აღდგენის პროდუქტები ძალიან ცვალებადია და დამოკიდებულია აღდმგენზე და მის სიძლიერეზე. [[გოგირდის დიოქსიდი|გოგირდის დიოქსიდთან]] რეაქციისას პროდუქტებია NO და N<sub>2</sub>O. კალის (II) (Sn<sup>+2</sup>) მარილებთან კი [[ჰიპონიტრიტის მჟავა]] (H<sub>2</sub>N<sub>2</sub>O<sub>2</sub>); მთლიანად ამიაკამდე (NH<sub>3</sub>) ადგენა ხდება [[წყალბადის სულფიდი]]ს საშუალებით. [[ჰიდრაზინი]]ს კათიონთან კი რეაქციის გამოსავალს [[ჰიდრაზოიდის მჟავა]] (HN<sub>3</sub>), ფეთქებადი ნივთიერება წარმოადგენს:
:HNO<sub>2</sub> + {{chem|N|2|H|5|+}} → HN<sub>3</sub> + H<sub>2</sub>O + H<sub>3</sub>O<sup>+</sup>
რომელსაც შემდგომაც შეუძლია ნიტრიტთან რეაქციაში შესვლა:
:HNO<sub>2</sub> + HN<sub>3</sub> → N<sub>2</sub>O + N<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>O
ეს რეაქცია უცნაური იმითაა, რომ მისი მიმდინარეობისას აზოტი ოთხ სხვადასხვა დაჟანგულობის ხარისხით არსებობს.<ref name=p461>Greenwood, pp 461–464</ref>

=== კოორდინაციული კომპლექსური ნაერთები ===
ნიტრიტის იონი ცნობილია კოორდინაციული ნაერთების შექმნით. მას ყველაზე ცოტა ხუთი გზა გააჩნია მათ წარმოსაქმნელად.<ref name=p461/>
#როდესაც ელექტრონი მეტალის ცენტრს გადაეცემა აზოტისაგან, კომპლექსს ეწოდება ''ნიტრო-'' კომპლექსი.
#როდესაც ელექტრონი მეტალის ცენტრს გადაეცემა ჟანგბადისაგან, კომპლექსს ეწოდება ''ნიტრიტო-'' კომპლექსი.
#როდესაც ელექტრონებს მეტალის ცენტრს გადასცემენ ორივე, ჟანგბადისა და აზოტის ატომები, კომპლექსს [[ჩელატი|ჩელატური]] კომპლექსი ეწოდება
#ნიტრიტის იონს შეუძლია შექმნას არასიმეტრიული ხიდი ორ მეტალის ცენტრს შუა, როდესაც ერთი ელექტრონი გადაეცემა აზოტისაგან, მეორე ჟანგბადისაგან.
#ერთ ჟანგბად-ატომს შეუძლია შექმნას ხიდი მეტალის ორ ცენტრს შორის.

[[ალფრედ ვერნერი]] დაწვრილებით სწავლობდა ნიტრო-ნიტრიტო [[იზომერიზმი|იზომერიზმს]] (პირველი და მეორე სიაში). პენტაამინოკობალტის(III) წითელი იზომერი ახლა ნიტრიტო კომპლექსის სახითაა ცნობილი [Co(NH<sub>3</sub>)<sub>5</sub>(ONO)]<sup>2+</sup>; ის [[მეტასტაბილურია]] და ქმნის იზომერს, რომელიც ყვითელ ნიტროკომპლექს [Co(NH<sub>3</sub>)<sub>5</sub>(NO<sub>2</sub>)]<sup>2+</sup>-ს წარმოადგენს. ჩელატინური კომპლექსის ნიტრიტი (3) მაგალითად შეგვიძლია ავიღოთ [Cu(ბიპი)<sub>2</sub>(O<sub>2</sub>N)]NO<sub>3</sub>. "ბიპი" [[ბიდენტანტური ლიგანდი]] [[ბიპირიდინი|ბიპირიდინ| 2,2′-ბიპირიდილი]]ა, რომელსაც 2 ბიპი ლიგანდი ოთხ ადგილას ებმება სპილენძის იონს, ასე რომ ნიტრიტი იძულებულია დაიკავოს ორი ადგილი იმისათვის, რომ სპილენძის იონის გარშემო შეიქმნას ოქტაჰედრული გარემო. მეოთხე და მეხუთე ვარიანტები ახსნილია სურათებით.<ref name=p461/>

=== ნიტრიტის იონი საჭმლის ინდუსტრიაში და ბიოქიმიაში ===
ნატრიუმის ნიტრიტი გამოიყენება ხორცის 'განსაკურნად' რადგან ის ხელს უშლის ბაქტერიების გაზრდას და როგორც აღმდგენი (და არა მჟანგავი), რეაქციაში ხორცის [[მიოგლობინი|მიოგლობინთან]] და ხორცს სასურველ მოვარდისფრო-მოწითალო 'ახლის' ფერს აძლევს.ამ მიზნით ნიტრიტების გამოყენება სათავეს შუა საუკუნეებში იღებს. აშშ-ში მისი გამოყენება ფორმალურად 1925 წელს დაიწყო. მისი შედარებით მაღალი ტოქსიკურობის გამო (ადამიანისათვის სასიკვდილო დოზას 22 მგ შეადგენს 1 კგ-ზე), ნიტრიტების მაქსიმალური კონცენტრაცია ხორცშემცველ პროდუქტებში 200&nbsp;[[მემილიონედი ნაწილი|მემილიონედ ნაწილს]] შეადგენს.ამის გათვალისწინებით, 80დან 90%მდე აშშ-ში გაყიდვად საჭმელში არსებული ნიტრიტები არა ხელოვნურად, არამედ ბუნებრივადაა მოხვედრილი ბალახეულში არსებული ნიტრატებისაგან. ზოგიერთ შემთხვევაში, განსაკუთრებით კი შეწვის დროს, ნიტრიტებს შეუძლიათ რეაქციაში შევიდნენ [[ამინომჟავა|ამინომჟავების]] დეგრადაციის პროდუქტებთან და წამოქმნან [[ნიტროზოამინი|ნიტროზოამინები]], რომლებიც ცნობილ კანცეროგენებს წარმოადგენენ.<ref>{{Cite journal 
| last1 = Jakszyn | first1 = P. 
| last2 = Gonzalez | first2 = C. A. 
| title = Nitrosamine and related food intake and gastric and oesophageal cancer risk: A systematic review of the epidemiological evidence 
| journal = World journal of gastroenterology : WJG 
| volume = 12 
| issue = 27 
| pages = 4296–4303 
| year = 2006 
| pmid = 16865769
| pmc=4087738
}}</ref> მაგრამ ნიტრიტების (და მცირე რაოდენობით ნიტრატების) ძირითად როლს [[ბოტულიზმის]] თავიდან აცილება წარმოადგენს. ამ მიზეზით ნიტრიტები ჯერ კიდევ გამოიყენება ხორცის წარმოებაში და მასზე არ შეიძლება დაეწეროს "განკურნებულია ნიტრიტებით".<ref>[http://www.meatami.com/ht/a/GetDocumentAction/i/44170 sodium nitrite and nitrate facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090617075537/http://www.meatami.com/ht/a/GetDocumentAction/i/44170 |date=2009-06-17 }} Accessed Dec 12, 2014</ref> ისინი შეუცვლელად არიან მიჩნეულები ბუტულინით მოწამლვის წინააღმდეგ ბრძოლაში.<ref>{{Cite book|title=Food Safety and Toxicity |url=https://archive.org/details/foodsafetytoxici0000unse |first=John |last=De Vries|publisher=CRC Press |year=1997|isbn=978-0-8493-9488-1|page=[https://archive.org/details/foodsafetytoxici0000unse/page/70 70]|postscript=.}}</ref> თაგვებში ნიტრიტებითა და გაუჯერებელი ცხიმებით მდიდარი საკვების მიღება ჰიპერტენზიის თავიდან აცილებაში ეხმარება. ამ მოვლენას შეუძლია ახსნას [[ხმელთაშუა ზღვის დიეტა|ხმელთაშუა ზღვის დიეტის]] დადებით მოვლენები.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1073/pnas.1402965111| title = Protection from hypertension in mice by the Mediterranean diet is mediated by nitro fatty acid inhibition of soluble epoxide hydrolase| journal = Proceedings of the National Academy of Sciences| volume = 111| issue = 22| pages = 8167| year = 2014| last1 = Charles | first1 = R. L.| last2 = Rudyk | first2 = O.| last3 = Prysyazhna | first3 = O.| last4 = Kamynina | first4 = A.| last5 = Yang | first5 = J.| last6 = Morisseau | first6 = C.| last7 = Hammock | first7 = B. D.| last8 = Freeman | first8 = B. A.| last9 = Eaton | first9 = P.
}}</ref>

ნიტრიტების აღმოჩენა ხდება [[გრისის ტესტი]]თ, რომელიც თავის თავში შეიცავს მუქი წითელი [[აზო საღებავი]]ს წარმოქმნას NO<sub>2</sub><sup>-</sup>-ის შემცველ ნიმუშზე [[სულფანილის მჟავა|სულფანილის მჟავისა]] და ნაფტილ-1-ამინის მოქმედებით მჟავა გარემოში.<ref>{{cite journal | author = V. M. Ivanov | year = 2004 | title = The 125th Anniversary of the Griess Reagent | journal = Journal of Analytical Chemistry | volume = 59 | issue = 10 | pages = 1002–1005 | doi = 10.1023/B:JANC.0000043920.77446.d7}} Translated from {{cite journal | author = V. M. Ivanov | year = 2004 | journal = Zhurnal Analiticheskoi Khimii | volume = 59 | issue = 10 | pages = 1109–1112
| title = }}</ref> ნიტრიტის აღდგენა [[აზოტოვანი ოქსიდი|აზოტის ოქსიდამდე]] ან [[ამიაკი|ამიაკამდე]] ბევრ ბაქტერიას შეუძლია. ჰიპოქსიურ გარემოში ნიტრიტებს შეუძლიათ გამოყონ აზოტოვანი ოქსიდი, რომელიც პოტენციური [[ვასოდილიაცია|ვასოდილიაციის]] გამოწვევა შეუძლია. ნიტრიტების NO-მდე აღდგენისათვის რამდენიმე გზაა ცნობილი. მაგალითად ენზიმატური აღდგენა [[ქსანტინის ოქსიდორედუქტაზა|სანტინის ოქსიდორედუქტაზით]], [[ნიტრიტის რედუქტაზი]]თ და არაენზიმატური მჟავური დაშლითი რეაქციებით.

==ორგანული ნიტრიტები და ნიტრონაერთები==

[[ფაილი:Nitrite-ester-2D.png|200px|მინი|მარჯვნივ|ესტერის ნიტრიტი]]
[[ფაილი:Benzene nitration reaction.svg |200px|მინი|არომატული ნიტრირება]]

[[ორგანული ქიმია|ორგანულ ქიმიაში]] ესტერების ნიტრიტები აზოტოვანი მჟავის წარმოებულებს წარმოადგნენ და შეიცავენ ნიტროზოქსილის ფუნქციონალურ ჯგუფს. ნიტრონაერთები შეიცავენ C–NO<sub>2</sub> ჯგუფს. ნიტრიტების გამოსახატავად გამოიყენება ზოგადი ფორმულა RONO, სადაც R [[არილი]]ს ან [[ალკილი]]ს ჯგუფს წარმოადგენს. [[ამილის ნიტრიტი]] და სხვა ალკილის ნიტრიტები მედიცინაში გულის დაავადებების სამკურნალოდ გამოიყენება. ასევე, ექიმის დანიშნულებით გამოიყენება [[ორგაზმი]]ს დროის გასაგრძელებლად, განსაკუთრებით მამაკაცებში. ალკილის სინთეზის კლასიკურ მეთოდს '''მეიერის რეაქცია''' ეწოდება.<ref>{{cite journal 
| title = Ueber die Nitroverbindungen der Fettreihe  
| author = Victor Meyer  
| journal = Justus Liebig's Annalen der Chemie
| volume = 171 
| issue = 1
| pages = 1–56 
| year = 1872 
| url = 
| doi = 10.1002/jlac.18741710102   }}; {{cite journal 
| title = Ueber die Pseudonitrole, die Isomeren der Nitrolsäuren
| author = Victor Meyer, J. Locher
| journal = Justus Liebig's Annalen der Chemie
| volume = 180 
| issue = 1–2
| pages = 133–55
| year = 1876 
| url = 
| doi = 10.1002/jlac.18761800113}}; {{cite journal 
| title = Vorläufige Mittheilung
| author = V. Meyer and Stüber
| journal = Chemische Berichte
| volume = 5 
| issue = 
| pages = 203–05
| year = 1872
| url = 
| doi = 10.1002/cber.18720050165}}; {{cite journal 
| title = Ueber die Nitroverbindungen der Fettreihe 
| author = Victor Meyer, O. Stüber
| journal = Chemische Berichte
| volume = 5 
| issue = 
| pages = 399
| year = 1872
| url = 
| doi = 10.1002/cber.187200501121}}; {{cite journal 
| title = Ueber die Nitroverbindungen der Fettreiche. Dritte Mittheilung 
| author = Victor Meyer, A. Rilliet
| journal = Chemische Berichte
| volume = 5 
| issue = 2
| pages = 1029–34
| year = 1872
| url = 
| doi = 10.1002/cber.187200502133}};  {{cite journal 
| title = Ueber die Nitroverbindungen der Fettreihe. Vierte Mittheilung
| author = Victor Meyer, C. Chojnacki
| journal = Chemische Berichte
| volume = 5 
| issue = 2
| pages = 1034–38
| year = 1872
| url = 
| doi = 10.1002/cber.187200502134}}</ref><ref>{{cite journal 
| title = The Relationship of the Constitution of Certain Alky Halides to the Formation of Nitroparaffins and Alkyl Nitrites
| author = Robert B. Reynolds, Homer Adkins 
| journal = Journal of the American Chemical Society
| volume = 51 
| issue = 1
| pages = 279–87 
| year = 1929
| url = 
| doi = 10.1021/ja01376a037}}</ref> მასში ალკილის ჰალიდები რეაციაში შედიან მეტალის ნიტრიტებთან. რეაქციის პროდუქტი წამოდგენს ნიტროალკანებისა და ნიტრიტების ნაზავს.

[[ნიტრობენზინი]] [[ნიტრონაერთი|ნიტრონაერთების]] მარტივ მაგალითს წარმოადგენს. [[არომატული ნიტრირება|არომატული ნიტრირებისას]] ირღვევა C-H ბმა, რაც ნახშირბადის ატომში ორ ელექტრონს ათავისუფლებს. ეს ელექტრონები ემატება [[ნიტრონიუმის იონი|ნიტრონიუმის იონს]], რაც მას ნიტრიტამდე აღადგენს.

==იხილეთ აგრეთვე==
*[[ხორცის განკურნება]]
*[[ალკილის ნიტრიტები]]

==რესურსები ინტერნეტში==
*[http://msds.chem.ox.ac.uk/SO/sodium_nitrite.html Material Safety Data Sheet, sodium nitrite] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410131202/http://msds.chem.ox.ac.uk/SO/sodium_nitrite.html |date=2008-04-10 }}
*[http://www.atsdr.cdc.gov/csem/nitrate/ ATSDR – Case Studies in Environmental Medicine – Nitrate/Nitrite Toxicity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304080534/http://www.atsdr.cdc.gov/csem/nitrate/no3cover.html |date=2010-03-04 }} US [[Department of Health and Human Services]] (public domain)
*[http://www.merckvetmanual.com/mvm/toxicology/nitrate_and_nitrite_poisoning/overview_of_nitrate_and_nitrite_poisoning.html Article about Toxicity of Nitrite]

==სქოლიო==
{{სქოლიო}}

[[კატეგორია:ნიტრიტები]]
[[კატეგორია:ოქსოანიონები]]
[[კატეგორია:მკურნალი აგენტები]]
[[კატეგორია:აზოტის ბრუნვა]]
[[კატეგორია:ესტროგენები]]