იხილეთ წყარო გვერდისთვის ბიფენილი

{{ინფოდაფა ნივთიერება
 | სათაური                 = <!-- ინფოდაფის სათაური (ნაგულისხმევად, ემთხვევა გვერდის სახელწოდებას) -->ბიფენილი
 | სურათი                  = <!-- ფაილის სახელი -->Bifenyl.svg
 | სურათი3D                = <!-- ფაილის სახელი -->Biphenyl-3D-vdW.png
 | სურათი მცირე             = <!-- ფაილის სახელი -->BiphenylSample.jpg

 | სახელწოდება               = <!-- ქიმიური კლასიფიკაციის მიხედვით -->1,1′-ბიფენილი
 | ტრადიციული სახელწოდება    = <!-- ასეთის არსებობის შემთხვევაში -->ბიფენილი,<br> ფენილბენზოლი
 | შემოკლება                  = <!-- მიღებული შემოკლებული სახელწოდება -->BP
 | ქიმიური ფორმულა           = <!-- მაგალითად: С<sub>2</sub>H<sub>5</sub>(OH) --><chem>C12H10</chem>
 | ემპირიული ფორმულა        = <!-- მაგალითად: С<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O -->
 | ფარდ. მოლეკ. მასა         = <!-- რიცხვი, მ.ა.ე. -->
 | მოლური მასა               = <!-- რიცხვი, გ/მოლი -->154.212 

 | სიმკვრივე                 = <!-- რიცხვი, გ/სმ³ -->1.04<ref name=GESTIS>{{Cite web |url=http://gestis-en.itrust.de/nxt/gateway.dll/gestis_en/013450.xml?f=templates$fn=default.htm$3.0 |title=Record in the GESTIS Substance Database of the Institute for Occupational Safety and Health |accessdate=2019-09-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324185335/http://gestis-en.itrust.de/nxt/gateway.dll/gestis_en/013450.xml%3Ff%3Dtemplates$fn%3Ddefault.htm$3.0 |archivedate=2019-03-24 }}</ref>
 | სიმტკიცის ზღვარი          = <!-- რიცხვი, ნ/მმ² -->
 | სიმაგრე                 = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | მინარევები                   = <!-- ტიპიური რაოდენობა, ნაჩვენები ერთეულებში -->
 | მდგომარეობა                 = <!-- მყარი/თხევადი/აირი -->
 | დინამიური სიბლანტე     = <!-- რიცხვი, პ·წმ (20 °C-ზე) -->
 | კინემატიკური სიბლანტე   = <!-- რიცხვი, სმ²/წმ (20 °C-ზე) -->

 | დნობის ტემპერატურა           = <!-- რიცხვი, °C -->69.2 <ref name=GESTIS/>
 | დუღილის ტემპერატურა             = <!-- რიცხვი, °C -->255 <ref name=GESTIS/>
 | დაშლის ტემპერატურა          = <!-- რიცხვი, °C -->
 | აფეთქების ტემპერატურა             = <!-- რიცხვი, °C -->
 | აალების ტემპერატურა       = <!-- რიცხვი, °C -->
 | თვითაალების ტემპერატურა   = <!-- რიცხვი, °C -->
 | სამმაგი წერტილი             = <!-- ? კ (? °C), ? პ -->
 | კრიტიკული წერტილი         = <!-- ? კ (? °C), ? პ -->
 | თბოტევადობა              = <!-- რიცხვი, ჯ/(მოლი·კ) (მოლური თბოტევადობა) -->
 | თბოტევადობა2             = <!-- რიცხვი, ჯ/(კგ·კ) (კუთრი თბოტევადობა) -->
 | თბოგამტარობა          = <!-- რიცხვი, ვტ/(მ·კ) -->
 | წარმოქმნის ენტალპია     = <!-- რიცხვი, კჯ/მოლი -->
 | აორთქლების კუთრი სითბო = <!-- რიცხვი, ჯ/ჯგ -->
 | აორთქლების კუთრი სითბო2= <!-- რიცხვი, ზომადობა -->
 | დნობის კუთრი სითბო       = <!-- რიცხვი, ჯ/კგ -->
 | დნობის კუთრი სითბო2      = <!-- რიცხვი, ზომადობა -->
 | სითბური გაფართოება       = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | ტრანსფორმაციის ინტერვალი    = <!-- რიცხვი, ° -->
 | დარბილების ტემპერატურა   = <!-- რიცხვი, ° -->
 | ორთქლის წნევა             = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის მითითებით!); შესაძლებელია ნებისმიერი ტექსტის დამატება -->

 | მჟავის დისოციაციის მუდმივა    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | ხსნადობა             = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 | ხსნადობა1            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება1               = <!-- ნივთიერება 1 -->
 | ხსნადობა2            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება2               = <!-- ნივთიერება 2 -->
 | ხსნადობა3            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება3               = <!-- ნივთიერება 3 -->
 | ხსნადობა4            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება4               = <!-- ნივთიერება 4 -->
 | ხვედრითი ბრუნვა                  = <!-- რიცხვი, в ° -->
 | იზოელექტრული წერტილი    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->

 | გამჭვირვალობის დიაპაზონი     = <!-- რიცხვი-რიცხვი, ნმ -->
 | გარდატეხის მაჩვენებელი    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | ბრიუსტერის კუთხე             = <!-- რიცხვი, ° -->

 | ჰიბრიდიზაცია              = <!-- ? -->
 | კოორდინაციული გეომეტრია = <!-- ? -->
 | კრისტალური სტრუქტურა = <!-- სტრუქტურის აღწერა -->
 | დიპოლური მომენტი          = <!-- რიცხვი, დებაი -->

 | CAS                       = <!-- ნომერი CAS-ის მიხედვით -->
 | PubChem                   = <!-- ნომერი PubChem-ის მიხედვით -->
 | EINECS                    = <!-- ნომერი EINECS-ის მიხედვით -->
 | SMILES                    = <!-- ქიმიური ფორმულა SMILES-ის მიხედვით -->
 | ЕС                        = <!-- სარეგისტრაციო ნომერი EC კლასიფიკაციის მიხედვით -->
 | RTECS                     = <!-- ნომერი  RTECS-ის მიხედვით -->

 | ტოკსიკურობა               = <!-- მოკლე აღწერა -->
 | LD50                     = <!-- რიცხვი -->2400 <ref>{{cite web |url = https://www.cdc.gov/niosh/idlh/92524.html |title = Diphenyl |work = Immediately Dangerous to Life or Health Concentrations (IDLH) |publisher = National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) |date = 4 December 2014 |accessdate = 17 March 2015}}</ref>
 | რისკის ფრაზები             = <!-- მაგ. R12(განსაკუთრებულად ცეცხლსაშიში) -->
 | უსაფრთხოების ფრაზები       = <!-- მაგ. S2(შეინახეთ ბავშვისათვის მიუწვდომელ ადგილას) --> 
 | NFPA 704                 = <!-- (აშშ-ის სტანდარტი,  ხანძარსაწინააღმდეგო დაცვის ეროვნული ასოციაცია) -->
}}
'''ბიფენილი''' (ასევე ცნობილი როგორც '''დიფენილი''', '''ფენილბენზოლი''', '''1,1′-ბიფენილი''') — [[ორგანული ნივთიერება]] ფორმულით (C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>. არის სასიამოვნო სუნის მქონე, მყარი (კრისტალური) [[არენები|არომატული ნივთიერება]]. არ იხსნება წყალში, მაგრამ იხსნება ორგანულ გამხსნელებში, მისი მოლეკულა შედგება ორი [[ფენილი|ფენილის]] რგოლისგან. აღსანიშნავია, რომ ის საწყისი მასალაა პოლიქლორირებული ბიფენილების წარმოებისთვის, რომლებსაც ოდესღაც ფართოდ იყენებდნენ დიელექტრიკულ სითხეებსა და სითბოს გადამცემებში.

==მიღება==
*ბიფენილი გვხვდება ბუნებაშიც სხვადასხვა ბუნებრივ წყაროებში და შესაძლებელია მათგან დისტილაციით გამოყოფა.<ref>Adams, N. G., and D. M. Richardson, 1953. Isolation and Identification of Biphenyls from West Edmond Crude Oil. Analytical Chemistry 25 (7): 1073-1074</ref> ინდუსტრიულად მისი მიღება ხდება დეალკილაციით. [[ტოლუოლი|ტოლუოლისგან]] მოიხლიჩება მეთილის ჯგუფი, ხოლო [[ბენზოლი|ბენზოლისგან]] — წყალბადი:
:[[ტოლუოლი|C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>CH<sub>3</sub>]]  +  [[ბენზოლი|C<sub>6</sub>H<sub>6</sub>]] → C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>−C<sub>6</sub>H<sub>5</sub> + CH<sub>4</sub>

*სხვა ხერხით ის მიიღება ბენზოლის დაჟანგვა-დეჰიდრატაციით (წყლის მიხლეჩით):
:2 C<sub>6</sub>H<sub>6</sub>  +  {{frac|2}} O<sub>2</sub>   →   C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>−C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>  +  H<sub>2</sub>O

:ამ ხერხით წლიურად საშუალოდ  40 000 000 კილოგრამი ბიფენილი იწარმოება. <ref name=Ullmanns>Karl Griesbaum, Arno Behr, Dieter Biedenkapp, Heinz-Werner Voges, Dorothea Garbe, Christian Paetz, Gerd Collin, Dieter Mayer, Hartmut Höke "Hydrocarbons" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2002 Wiley-VCH, Weinheim. {{DOI|10.1002/14356007.a13_227}}</ref>

== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}

{{პორტალი|ქიმია}}

[[კატეგორია:არომატული ნახშირწყალბადები]]
[[კატეგორია:ორგანული ნივთიერებები]]