იხილეთ წყარო გვერდისთვის აჩქარება

{{ინფოდაფა ფიზიკური სიდიდე
| bgcolour =
| სახელი = აჩქარება
| ფაილი = [[ფაილი:Gravity_gravita_grave.gif|200პქ]]
| წარწერა =[[ვაკუუმი|ვაკუუმში]] (ჰაერის წინააღმდეგობის გარეშე) დედამიწის მიერ მიზიდული ობიექტები სტაბილური სიჩქარით იძენენ სიჩქარეს
| აღნიშვნა= <math>a</math>
| SI სისტემა = მ/წმ<sup>2</sup>
| ექსტენსიური= 
| ინტენსიური=
| შენახვადი=
| ფორმულა= <math>a ={\frac {dv}{dt}}={\frac {d^{2}{x} }{dt^{2}}}</math>
| განზომილება= <math>{\displaystyle {\mathsf {L}}{\mathsf {T}}^{-2}}</math>
|ვიკისაწყობი=Category:Acceleration
}}
'''აჩქარება''' (აღნიშვნა: <math>a</math>) — ძირითადი [[ფიზიკური სიდიდე|ფიზიკური (ვექტორული) სიდიდე]], რომელიც ახასიათებს მატერიალური წერტილის სიჩქარის ცვლილებას. უფრო ზუსტად, აჩქარება განისაზღვრება როგორც სიჩქარის ვექტორის პირველი [[წარმოებული]] დროით:

:<math>a = \frac {dv}{dt}</math>

მრუდწირული მოძრაობის შემთხვევაში აჩქარება შეიძლება დაიშალოს [[ტანგენციალური აჩქარება|ტანგენციალურ აჩქარებად]] (<math>a_\tau</math>), რომელიც ახასიათებს სიჩქარის სიდიდის ცვლილებას, და [[ნორმალური აჩქარება|ნორმალურ აჩქარებად]] (<math>a_n</math>), რომელიც ახასიათებს სიჩქარის მიმართულების ცვლილებას:
                               
:<math>a =a_\tau + a_n =  \frac {dv}{dt}\tau + \frac{v^2}{\rho}n</math>

სადაც <math>\tau</math> არის ტრაექტორიის შესაბამის წერტილში მხების ერთეულოვანი ვექტორი, <math>\rho</math> — სიმრუდის რადიუსი ტრაექტორიის ამავე წერტილში, ხოლო <math>n</math> — ნორმალის ერთეულოვანი ვექტორი.

ტანგენციალური აჩქარება მიმართულია ტრაექტორიის მხების გასწვრივ, ხოლო ნორმალური აჩქარება — ტრაექტორიის ნორმალის გასწვრივ — ჩაზნექილობისაკენ. 

აჩქარების ცნება ახასიათებს [[წერტილი|წერტილს]]; სხეულის აჩქარებაზე კი ლაპარაკი შეიძლება მხოლოდ გადატანითი მოძრაობისას.

==ლიტერატურა==
{{ქსე|2|72}}

{{ავტორიტეტული წყაროები}}
[[კატეგორია:აჩქარება| ]]