იხილეთ წყარო გვერდისთვის ამონიუმი

{{ინფოდაფა ნივთიერება
 | სათაური                 = <!-- ინფოდაფის სათაური (ნაგულისხმევად, ემთხვევა გვერდის სახელწოდებას) -->
 | სურათი                  = <!-- ფაილის სახელი -->Ammonium-2D.svg
 | სურათი3D                = <!-- ფაილის სახელი -->Ammonium-3D-balls.png
 | სურათი მცირე             = <!-- ფაილის სახელი -->

 | სახელწოდება               = <!-- ქიმიური კლასიფიკაციის მიხედვით -->ამონიუმი<br/> აზანიუმი<ref>[[თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირი|International Union of Pure and Applied Chemistry]] (2005). Nomenclature of Inorganic Chemistry (IUPAC Recommendations 2005). Cambridge (UK): RSC–IUPAC. ISBN 0-85404-438-8. pp. 71,105,314. [http://old.iupac.org/publications/books/rbook/Red_Book_2005.pdf Electronic version].</ref>
 | ტრადიციული სახელწოდება    = <!-- ასეთის არსებობის შემთხვევაში -->
 | შემოკლება                  = <!-- მიღებული შემოკლებული სახელწოდება -->
 | ქიმიური ფორმულა           = <!-- მაგალითად: С<sub>2</sub>H<sub>5</sub>(OH) --><chem>NH_4+</chem>
 | ემპირიული ფორმულა        = <!-- მაგალითად: С<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O -->
 | ფარდ. მოლეკ. მასა         = <!-- რიცხვი, მ.ა.ე. -->
 | მოლური მასა               = <!-- რიცხვი, გ/მოლი -->18.039 

 | სიმკვრივე                 = <!-- რიცხვი, გ/სმ³ -->
 | სიმტკიცის ზღვარი          = <!-- რიცხვი, ნ/მმ² -->
 | სიმაგრე                 = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | მინარევები                   = <!-- ტიპიური რაოდენობა, ნაჩვენები ერთეულებში -->
 | მდგომარეობა                 = <!-- მყარი/თხევადი/აირი -->
 | დინამიური სიბლანტე     = <!-- რიცხვი, პ·წმ (20 °C-ზე) -->
 | კინემატიკური სიბლანტე   = <!-- რიცხვი, სმ²/წმ (20 °C-ზე) -->

 | დნობის ტემპერატურა           = <!-- რიცხვი, °C -->
 | დუღილის ტემპერატურა             = <!-- რიცხვი, °C -->
 | დაშლის ტემპერატურა          = <!-- რიცხვი, °C -->
 | აფეთქების ტემპერატურა             = <!-- რიცხვი, °C -->
 | აალების ტემპერატურა       = <!-- რიცხვი, °C -->
 | თვითაალების ტემპერატურა   = <!-- რიცხვი, °C -->
 | სამმაგი წერტილი             = <!-- ? კ (? °C), ? პ -->
 | კრიტიკული წერტილი         = <!-- ? კ (? °C), ? პ -->
 | თბოტევადობა              = <!-- რიცხვი, ჯ/(მოლი·კ) (მოლური თბოტევადობა) -->
 | თბოტევადობა2             = <!-- რიცხვი, ჯ/(კგ·კ) (კუთრი თბოტევადობა) -->
 | თბოგამტარობა          = <!-- რიცხვი, ვტ/(მ·კ) -->
 | წარმოქმნის ენტალპია     = <!-- რიცხვი, კჯ/მოლი -->
 | აორთქლების კუთრი სითბო = <!-- რიცხვი, ჯ/ჯგ -->
 | აორთქლების კუთრი სითბო2= <!-- რიცხვი, ზომადობა -->
 | დნობის კუთრი სითბო       = <!-- რიცხვი, ჯ/კგ -->
 | დნობის კუთრი სითბო2      = <!-- რიცხვი, ზომადობა -->
 | სითბური გაფართოება       = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | ტრანსფორმაციის ინტერვალი    = <!-- რიცხვი, ° -->
 | დარბილების ტემპერატურა   = <!-- რიცხვი, ° -->
 | ორთქლის წნევა             = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის მითითებით!); შესაძლებელია ნებისმიერი ტექსტის დამატება -->

 | მჟავის დისოციაციის მუდმივა    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->9.25
 | ხსნადობა             = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 | ხსნადობა1            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება1               = <!-- ნივთიერება 1 -->
 | ხსნადობა2            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება2               = <!-- ნივთიერება 2 -->
 | ხსნადობა3            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება3               = <!-- ნივთიერება 3 -->
 | ხსნადობა4            = <!-- რიცხვი, გ/100 მლ -->
 |   ნივთიერება4               = <!-- ნივთიერება 4 -->
 | ხვედრითი ბრუნვა                  = <!-- რიცხვი, в ° -->
 | იზოელექტრული წერტილი    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->

 | გამჭვირვალობის დიაპაზონი     = <!-- რიცხვი-რიცხვი, ნმ -->
 | გარდატეხის მაჩვენებელი    = <!-- რიცხვი (განზომილების ერთეულის გარეშე) -->
 | ბრიუსტერის კუთხე             = <!-- რიცხვი, ° -->

 | ჰიბრიდიზაცია              = <!-- ? -->
 | კოორდინაციული გეომეტრია = <!-- ? -->
 | კრისტალური სტრუქტურა = <!-- სტრუქტურის აღწერა -->
 | დიპოლური მომენტი          = <!-- რიცხვი, დებაი -->

 | CAS                       = <!-- ნომერი CAS-ის მიხედვით -->
 | PubChem                   = <!-- ნომერი PubChem-ის მიხედვით -->
 | EINECS                    = <!-- ნომერი EINECS-ის მიხედვით -->
 | SMILES                    = <!-- ქიმიური ფორმულა SMILES-ის მიხედვით -->
 | ЕС                        = <!-- სარეგისტრაციო ნომერი EC კლასიფიკაციის მიხედვით -->
 | RTECS                     = <!-- ნომერი  RTECS-ის მიხედვით -->

 | ტოკსიკურობა               = <!-- მოკლე აღწერა -->
 | LD50                     = <!-- რიცხვი -->
 | რისკის ფრაზები             = <!-- მაგ. R12(განსაკუთრებულად ცეცხლსაშიში) -->
 | უსაფრთხოების ფრაზები       = <!-- მაგ. S2(შეინახეთ ბავშვისათვის მიუწვდომელ ადგილას) --> 
 | NFPA 704                 = <!-- (აშშ-ის სტანდარტი,  ხანძარსაწინააღმდეგო დაცვის ეროვნული ასოციაცია) -->
}}
'''ამონიუმი''' — [[კატიონი]] <chem>NH_4+</chem>, შედის მრავალი ნაერთის შემადგენლობაში, სადაც ერთვალენტოვანი [[ლითონი|ლითონის]] როლს ასრულებს. ასეთებია [[ამონიუმის ჰიდროქსიდი]] და ამონიუმის მარილები: [[ამონიუმის სულფატი]], [[ამონიუმის ქლორიდი]] და სხვ. ამონიუმის მარილების უმეტესობა უფერო კრისტალური, წყალში კარგად ხსნადი ნივთიერებებია, გახურებისას ადვილად იშლებიან [[ამიაკი|ამიაკის]] გამოყოფით. წყალხსნარებში ამონიუმის ნაერთების დისოციაციის  დროს ამონიუმი [[კატიონი|კატიონის]] სახითაა, მაგ.:
:<chem>NH_4Cl \rightleftarrows NH_4 + Cl^-</chem>

==მჟავა-ფუძე თვისებები==
ამონიუმის იონი მიიღება, როდესაც [[ამიაკი]], როგორც მცირე [[ფუძე]] თვისებების მქონე, რეაქციაში შევა [[პროტონი|პროტონთან]].
:H<sup>+</sup> + NH<sub>3</sub> → NH<sub>4</sub><sup>+</sup>

== ლიტერატურა ==
{{ქსე|1|402}}

==სქოლიო==
{{სქოლიო}}

{{პორტალი|ქიმია}}

[[კატეგორია:ამონიუმის ნაერთები]]
[[კატეგორია:კატიონები]]
[[კატეგორია:აზოტის ბიოლოგიური ციკლი]]